ანდერძი და მემკვიდრეობა მძიმე დიაგნოზის დროს: შედგენა და დამოწმება სახლში და პალატაში ისე, რომ ვერავინ გააბათილოს

შეუძლია, თუ იმ მომენტში, როცა ანდერძს აწერს ხელს, აცნობიერებს, რას აკეთებს, და ნებას თავისუფლად გამოხატავს. მედიკამენტი თავისთავად ანდერძს არ აბათილებს; აბათილებს ის, თუ მოგვიანებით ვინმე დაამტკიცებს, რომ მოანდერძე ხელმოწერისას გაცნობიერებულად არ მოქმედებდა. ამიტომ ვიზიტს ისე ვგეგმავთ, რომ ეს კითხვა არასდროს დაისვას: მკურნალ ექიმს ვეკითხებით, დღის რომელ მონაკვეთშია პაციენტი ყველაზე ნათლად და შეიძლება თუ არა მძიმე პრეპარატის დოზის დროებით გადაწევა, ვითხოვთ ექიმის ჩანაწერს სამედიცინო ბარათში გაცნობიერებისა და ორიენტაციის შესახებ იმავე დღით, ნოტარიუსი კი თავად ესაუბრება პაციენტს და საკუთარი შთაბეჭდილებით ადასტურებს ნებას. ასეთი სამი დადასტურებით შედგენილ ანდერძს გაბათილება პრაქტიკულად შეუძლებელია. თუ პაციენტი გაცნობიერებულად ვეღარ მოქმედებს, ანდერძი აღარ იწერება და ეს პირდაპირ ეუბნება ოჯახს ადვოკატი, რადგან ბათილი ანდერძი ოჯახს უფრო მეტად აზიანებს, ვიდრე ანდერძის არქონა.

ანდერძი სიცოცხლეში არაფერს ცვლის და მოანდერძეს ნებისმიერ დროს შეუძლია მისი შეცვლა, ახლით ჩანაცვლება ან გაუქმება იმავე ფორმით, რომლითაც შეადგინა; მოქმედებს ბოლო ანდერძი, ხოლო ადრინდელი იმ ნაწილში უქმდება, რომელიც ახალს ეწინააღმდეგება. ამიტომ ანდერძის დაწერა არ ნიშნავს საბოლოო გადაწყვეტილებას: თუ მდგომარეობა ან ოჯახური ვითარება შეიცვალა, ტექსტი ხელახლა იწერება. შინაარსი კი მოანდერძის საიდუმლოა: ნოტარიუსი და ადვოკატი მას კანონით ვერ გაამხელენ, ოჯახის წევრები ანდერძის არსებობის ფაქტსაც კი მხოლოდ მოანდერძის ნებით იგებენ, ხოლო სამკვიდროს გახსნამდე ნოტარიუსი ტექსტს არავის აცნობს. გამონაკლისი მხოლოდ ის პირია, რომელსაც მოანდერძე თავად ასახელებს ანდერძის ასლის შესანახად, ჩვეულებრივ აღმსრულებელი. ოჯახის წევრის თხოვნით ანდერძის ასლს არც ჩვენ ვაძლევთ და არც ადვოკატი.

სამკვიდრო ქონებასაც მოიცავს და ვალდებულებებსაც: ვინც სამკვიდროს იღებს, მოანდერძის ვალებზეც პასუხობს, მაგრამ მხოლოდ მიღებული ქონების ღირებულების ფარგლებში და არა საკუთარი ქონებით. ეს ნიშნავს, რომ თუ ვალები ქონებას აღემატება, მემკვიდრეს სამკვიდროზე უარის თქმა შეუძლია და მაშინ არც ქონებას იღებს და არც ვალს. სწორედ ამიტომ ანდერძის შედგენისას ადვოკატი ვალების სიასაც ადგენს: სამედიცინო სესხი, კლინიკის დავალიანება, სამომხმარებლო სესხები, იპოთეკა, და ოჯახს უხსნის, რომელი მემკვიდრე რას იღებს ვალების გამოკლებით. თუ სესხი სიცოცხლის დაზღვევით იყო უზრუნველყოფილი, დაზღვევა მას ფარავს და ეს პოლისი ანდერძის საქაღალდეში ინახება. კრედიტორებს მემკვიდრეებთან მოთხოვნის წარდგენის ვადა აქვთ და ამ ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნა ქრება; ადვოკატი ამასაც ოჯახს წერილობით უტოვებს.

შეუძლია და ეს ანდერძის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია, როცა მშობელი მძიმედაა და მეორე მშობელი არ არსებობს ან ვერ იზრუნებს. მშობელი ანდერძში მიუთითებს, ვის სურს მეურვედ ან მზრუნველად და, საჭიროებისას, ვის არ სურს. საბოლოო გადაწყვეტილებას მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანო იღებს ბავშვის ინტერესების მიხედვით, მაგრამ მშობლის ნება მისთვის მთავარი ორიენტირია და მის გვერდის ავლას დასაბუთება სჭირდება. ანდერძშივე შეიძლება ბავშვებისთვის დატოვებული ქონების მართვის წესის განსაზღვრა სრულწლოვნებამდე, რომ ბინა ან ანგარიში მეურვემ ბავშვის ინტერესში გამოიყენოს და არა სხვაგვარად, და ანდერძის აღმსრულებლის დასახელება, რომელიც ამ ნების შესრულებას ზედამხედველობს. ადვოკატი დასახელებულ პირს წინასწარ ესაუბრება, რომ მისი თანხმობა არსებობდეს და ბავშვებს მოგვიანებით გაურკვევლობა არ დახვდეთ.