მეურვეობა, მზრუნველობა და მხარდაჭერის მიმღებად ცნობა: ვინ მოქმედებს კანონიერად, როცა პაციენტი გადაწყვეტილებებს ვეღარ იღებს

მინდობილობის გარეშე არა, და ეს ის ფაქტია, რომელსაც ოჯახები ყველაზე მტკივნეულად აღმოაჩენენ. ქორწინება მეუღლეს პაციენტის პირად ანგარიშზე განკარგვის უფლებას არ აძლევს: ბანკი თანხას მხოლოდ ანგარიშის მფლობელს ან მის მინდობილ პირს გასცემს, ხოლო თანასაკუთრებაში არსებული ბინის გაყიდვას ან დაგირავებასაც ორივე მეუღლის ხელმოწერა სჭირდება. სამედიცინო გადაწყვეტილებები სხვა საქმეა: პაციენტის უფლებების კანონი ნათესავს ან კანონიერ წარმომადგენელს უფლებას აძლევს, თანხმობა განაცხადოს მკურნალობაზე, როცა პაციენტი ამას ვერ ახერხებს, და კლინიკა ამას ყოველდღიურად იყენებს. ქონებრივ საკითხებში კი ორი გზაა: თუ პაციენტი ცნობიერებას დაიბრუნებს, პირველივე ნათელ დღეს მინდობილობა ფორმდება; თუ არა, ოჯახის წევრი სასამართლოს მიმართავს მხარდაჭერის მიმღებად ცნობის მოთხოვნით. ამ შუალედში კლინიკის ანგარიშებს ოჯახი საკუთარი სახსრებით იხდის და ქვითრებს ინახავს, რომ მოგვიანებით პაციენტის ქონებიდან ანაზღაურება შესაძლებელი იყოს.

მხარდაჭერის მიმღებად ცნობას სამი ეტაპი აქვს: სარჩელი ექიმის დასკვნებით, სასამართლო-ფსიქიატრიული ან ნევროლოგიური ექსპერტიზა, რომელიც ადგენს, რომელ სფეროებში სჭირდება პაციენტს მხარდაჭერა, და სხდომა, სადაც სასამართლო მხარდამჭერს ნიშნავს და მისი უფლებამოსილების ფარგლებს განსაზღვრავს. ჯამში ეს საქმის მიხედვით რამდენიმე კვირიდან რამდენიმე თვემდე გრძელდება, და ყველაზე მეტ დროს ექსპერტიზის რიგი მიაქვს. დაჩქარება შესაძლებელია იმით, რაც ჩვენზეა დამოკიდებული: სარჩელი სრული დოკუმენტებით, რომ სასამართლომ არ დააბრუნოს, ექიმის დასკვნები წინასწარ და სწორი ფორმულირებით, ექსპერტიზის ჩატარება კლინიკაში, თუ პაციენტის გადაყვანა შეუძლებელია, და სასამართლოსთვის მოთხოვნა, რომ საქმე დაუყოვნებლივ განიხილოს პაციენტის მდგომარეობის გამო. რას ვერ ვაჩქარებთ: ექსპერტის დასკვნასა და სასამართლოს შინაგან რწმენას. თუ გადაწყვეტილების მიღება საათების საკითხია, სასამართლო გზა არ გამოდგება და ადვოკატი სხვა ინსტრუმენტებს ეძებს.

მხარდამჭერი შეიძლება იყოს ნებისმიერი ქმედუნარიანი სრულწლოვანი პირი, რომელსაც პაციენტთან ნდობის კავშირი აქვს: მეუღლე, შვილი, მშობელი, ძმა ან და, ზოგჯერ ახლო მეგობარი. სასამართლო პაციენტის ნებას ითვალისწინებს, თუ მას გამოხატვა ჯერ კიდევ შეუძლია, და ოჯახის სხვა წევრების პოზიციასაც ისმენს; ინტერესთა კონფლიქტი, მაგალითად, როცა კანდიდატი პაციენტის კრედიტორია ან ქონებაზე საკუთარი პრეტენზია აქვს, დანიშვნის დაბრკოლებაა. ბავშვების მეურვედ ან მზრუნველად ორგანო უპირატესად ახლო ნათესავს ნიშნავს და მშობლის ანდერძში დასახელებულ პირს განსაკუთრებულ წონას ანიჭებს, მაგრამ კანდიდატს ამოწმებს: ნასამართლობა, ჯანმრთელობა, საცხოვრებელი პირობები, შემოსავალი და ბავშვთან ურთიერთობა. ვერ გახდება მეურვე პირი, რომელსაც მშობლის უფლება ჩამორთმეული აქვს ან ადრე მეურვეობიდან გათავისუფლდა ვალდებულებების დარღვევის გამო. ადვოკატი კანდიდატს წინასწარ ესაუბრება, რომ უარი სხდომაზე მოულოდნელი არ იყოს.

მხარდამჭერი პაციენტის ნაცვლად კი არ მოქმედებს, მის გვერდით: ეხმარება გადაწყვეტილების მიღებაში იმ სფეროებში, რომლებიც სასამართლომ განსაზღვრა, და მხოლოდ მაშინ მოქმედებს მის სახელით, როცა გადაწყვეტილება ამ გზით არის შესაძლებელი. ვალდებულებები კონკრეტულია: პაციენტის ინტერესებისა და სურვილების გათვალისწინება, ქონების განკარგვა მხოლოდ მის სასარგებლოდ და ნებართვით, სადაც კანონი ამას ითხოვს, ხარჯების ჩანაწერი და ანგარიშგება მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოსთან, რომელიც მხარდამჭერის საქმიანობას ზედამხედველობს და დარღვევისას მის შეცვლას ითხოვს. მხარდამჭერს უფლება არ აქვს, პაციენტის ქონება საკუთარ სახელზე გადაიფორმოს, მისგან სესხი აიღოს ან ანდერძი მის ნაცვლად დაწეროს. ადვოკატი მხარდამჭერს ვალდებულებების სიას წერილობით უტოვებს და პირველი ანგარიშის მომზადებაში ეხმარება, რომ როლი, რომელიც ოჯახმა მძიმე დღეებში აიღო, მოგვიანებით პრობლემად არ იქცეს.