დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაცია (ICD-10)
EN: International Classification of Diseases (ICD-10)RU: Международная классификация болезней (МКБ-10)DE: Internationale Klassifikation der Krankheiten (ICD-10)
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კოდების სისტემა, სადაც ყველა დაავადებას ასო-ციფრული კოდი აქვს, მაგალითად C50 ძუძუს ავთვისებიანი სიმსივნისთვის. კოდი ყველა ენაზე ერთნაირია, ამიტომ თარგმანში ის უცვლელად გადადის.
ძირითადი დიაგნოზი
EN: principal diagnosisRU: основной диагнозDE: Hauptdiagnose
დაავადება, რომლის გამოც პაციენტი ძირითადად მკურნალობს ან რომლის გამოც მოხვდა კლინიკაში. დაფინანსების პროგრამები და უცხოური კლინიკები ხარჯებს და მკურნალობის გეგმას სწორედ ძირითადი დიაგნოზის მიხედვით ადგენენ.
თანმხლები დაავადებები
EN: comorbiditiesRU: сопутствующие заболеванияDE: Begleiterkrankungen (Komorbiditäten)
დაავადებები, რომლებიც პაციენტს ძირითადი დიაგნოზის გარდა აქვს, მაგალითად შაქრიანი დიაბეტი ან არტერიული ჰიპერტენზია. ისინი გავლენას ახდენენ ოპერაციის რისკზე, ანესთეზიასა და მედიკამენტების შერჩევაზე, ამიტომ თარგმანში არც ერთი თანმხლები დაავადება არ უნდა გამოგრჩეთ.
გართულება
EN: complicationRU: осложнениеDE: Komplikation
ახალი პრობლემა, რომელიც ძირითადი დაავადების ან მკურნალობის მიმდინარეობისას განვითარდა, მაგალითად ჭრილობის ინფექცია ოპერაციის შემდეგ ან სისხლდენა. დიაგნოზის ჩანაწერში გართულებები ჩვეულებრივ ცალკე ხაზით იწერება, ძირითადი დიაგნოზისა და თანმხლები დაავადებების შემდეგ.
წინასწარი დიაგნოზი
EN: provisional (working) diagnosisRU: предварительный диагнозDE: Verdachtsdiagnose
დიაგნოზი, რომელსაც ექიმი ვარაუდობს კვლევების დასრულებამდე, ჩივილებისა და პირველადი გასინჯვის საფუძველზე. ის შეიძლება შეიცვალოს ანალიზების, ბიოფსიის ან ვიზუალური კვლევის პასუხის მიღების შემდეგ, ამიტომ დოკუმენტებში ხშირად საბოლოო დიაგნოზისგან ცალკე აღინიშნება.
დიფერენციული დიაგნოზი
EN: differential diagnosisRU: дифференциальный диагнозDE: Differenzialdiagnose
იმ დაავადებების ჩამონათვალი, რომლებსაც მსგავსი სიმპტომები აქვს და რომელთა შორისაც ექიმი სწორ დიაგნოზს ეძებს. თუ დოკუმენტში დიფერენციული დიაგნოზია მითითებული, ეს ჩვეულებრივ ნიშნავს, რომ საბოლოო პასუხისთვის დამატებითი კვლევები ან კონსულტაციები შეიძლება დასჭირდეს.
რემისია
EN: remissionRU: ремиссияDE: Remission
დაავადების ნიშნების შემცირება ან გაქრობა მკურნალობის შემდეგ, რაც ანალიზებითა და კვლევებით დასტურდება. სრული რემისია ნიშნავს, რომ კვლევებით დაავადება აღარ ჩანს, ნაწილობრივი კი, რომ ის შემცირდა, მაგრამ ბოლომდე არ გამქრალა.
რეციდივი
EN: relapse (recurrence)RU: рецидивDE: Rezidiv
დაავადების დაბრუნება რემისიის ან წარმატებული მკურნალობის შემდეგ, ზოგჯერ რამდენიმე თვის ან წლის შემდეგაც. ონკოლოგიაში რეციდივი ხშირად ახალი მკურნალობის გეგმის საჭიროებას ნიშნავს და ამ დროს ოჯახები მეორე აზრს ხშირად საზღვარგარეთ ეძებენ.
სტადია
EN: stageRU: стадияDE: Stadium
დაავადების, განსაკუთრებით სიმსივნის, გავრცელების ხარისხი, რომელიც ჩვეულებრივ რომაული ციფრებით, I-დან IV-მდე აღინიშნება, ზოგჯერ დამატებითი ასოებით. სტადია დიდწილად განსაზღვრავს მკურნალობის არჩევანს და პროგნოზს, ამიტომ თარგმანში ის ზუსტად, ცვლილების გარეშე უნდა გადავიდეს.
TNM კლასიფიკაცია
EN: TNM classificationRU: классификация TNMDE: TNM-Klassifikation
სიმსივნის აღწერის საერთაშორისო სისტემა: T აღნიშნავს პირველადი სიმსივნის ზომასა და გავრცელებას, N რეგიონულ ლიმფურ კვანძებს, M კი შორეულ მეტასტაზებს. ჩანაწერი, მაგალითად T2N1M0, ყველა ენაზე ერთნაირად იწერება და თარგმნისას არ იცვლება.
ავთვისებიანი სიმსივნე
EN: malignant tumourRU: злокачественная опухольDE: bösartiger Tumor (Malignom)
სიმსივნე, რომლის უჯრედებსაც შეუძლიათ მიმდებარე ქსოვილებში შეჭრა და სისხლით ან ლიმფით სხეულის სხვა ნაწილებში გავრცელება. ყოველდღიურ მეტყველებაში მას კიბოს უწოდებენ, ხოლო სიმსივნის ზუსტ ტიპსა და ქვეტიპს ჰისტოლოგიური კვლევა ადგენს.
კეთილთვისებიანი სიმსივნე
EN: benign tumourRU: доброкачественная опухольDE: gutartiger Tumor
სიმსივნე, რომელიც არ იჭრება მეზობელ ქსოვილებში და არ ვრცელდება სხეულის სხვა ნაწილებში. ზოგჯერ მაინც საჭიროა მისი ამოკვეთა, თუ ის ზეწოლას ახდენს ორგანოებზე, იწვევს სიმპტომებს ან მისი ბუნება კვლევებით ბოლომდე დადგენილი არ არის.
მეტასტაზი
EN: metastasisRU: метастазDE: Metastase
სიმსივნის კერა, რომელიც პირველადი სიმსივნიდან სისხლით ან ლიმფით სხეულის სხვა ნაწილში გავრცელდა, მაგალითად ღვიძლში, ფილტვებში ან ძვლებში. მეტასტაზების არსებობა სიმსივნის სტადიას და მკურნალობის გეგმას მნიშვნელოვნად ცვლის, ამიტომ კვლევის დასკვნაში ცალკე აღინიშნება.
ლიმფომა
EN: lymphomaRU: лимфомаDE: Lymphom
ლიმფური სისტემის ავთვისებიანი დაავადება, რომელიც ჩვეულებრივ ლიმფურ კვანძებში იწყება, თუმცა სხვა ორგანოებშიც შეიძლება განვითარდეს. არსებობს ჰოჯკინის და არაჰოჯკინის ლიმფომები, ხოლო მათი ზუსტი ტიპი ბიოფსიითა და იმუნოჰისტოქიმიური კვლევით დგინდება.
ლეიკემია
EN: leukaemiaRU: лейкоз (лейкемия)DE: Leukämie
სისხლმბადი სისტემის ავთვისებიანი დაავადება, რომლის დროსაც ძვლის ტვინი დიდი რაოდენობით არანორმალურ სისხლის უჯრედებს წარმოქმნის. ის შეიძლება იყოს მწვავე ან ქრონიკული, ლიმფობლასტური ან მიელოიდური, რაც მკურნალობის არჩევანს მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს.
მრავლობითი მიელომა
EN: multiple myelomaRU: множественная миеломаDE: multiples Myelom
სისხლის ავთვისებიანი დაავადება, რომლის დროსაც ძვლის ტვინში პლაზმური უჯრედები უკონტროლოდ მრავლდება. ის ხშირად აზიანებს ძვლებსა და თირკმელებს და იწვევს ანემიას, ხოლო მკურნალობაში ზოგჯერ საკუთარი ღეროვანი უჯრედების გადანერგვაც შედის.
ძუძუს კიბო
EN: breast cancerRU: рак молочной железыDE: Brustkrebs (Mammakarzinom)
სარძევე ჯირკვლის ავთვისებიანი სიმსივნე, ქალებში ყველაზე გავრცელებული ონკოლოგიური დაავადება. მკურნალობის არჩევანი დიდწილად დამოკიდებულია სტადიასა და იმუნოჰისტოქიმიურ მაჩვენებლებზე, მაგალითად ჰორმონულ რეცეპტორებსა და HER2-ზე, ამიტომ ეს მონაცემები თარგმანში ზუსტად უნდა გადავიდეს.
ფილტვის კიბო
EN: lung cancerRU: рак лёгкогоDE: Lungenkrebs (Bronchialkarzinom)
ფილტვის ავთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც ძირითადად ორ ჯგუფად იყოფა: წვრილუჯრედოვან და არაწვრილუჯრედოვან კიბოდ. მკურნალობის დაგეგმვისას ხშირად საჭიროა სიმსივნის მოლეკულური კვლევაც, რადგან ზოგიერთი მუტაციის დროს სპეციალური მიზნობრივი მედიკამენტები გამოიყენება.
გლიობლასტომა
EN: glioblastomaRU: глиобластомаDE: Glioblastom
თავის ტვინის ყველაზე აგრესიული პირველადი სიმსივნე, რომელიც გლიური, ანუ ნერვული უჯრედების დამხმარე უჯრედებიდან ვითარდება. მკურნალობა ჩვეულებრივ ოპერაციას, სხივურ თერაპიასა და ქიმიოთერაპიას აერთიანებს, ხოლო ოჯახები ხშირად მეორე აზრს საზღვარგარეთ ეძებენ.
მიოკარდიუმის ინფარქტი
EN: myocardial infarction (heart attack)RU: инфаркт миокардаDE: Myokardinfarkt (Herzinfarkt)
გულის კუნთის ნაწილის დაზიანება, რომელიც ვითარდება, როცა მას სისხლის მიწოდება უეცრად უწყდება, ჩვეულებრივ კორონარული არტერიის თრომბით დახშობის გამო. ეს გადაუდებელი მდგომარეობაა და ხშირად სასწრაფო კორონაროგრაფიასა და სტენტირებას საჭიროებს.
გულის იშემიური დაავადება
EN: coronary heart diseaseRU: ишемическая болезнь сердца (ИБС)DE: koronare Herzkrankheit (KHK)
მდგომარეობა, როცა გულის კუნთის მომმარაგებელი კორონარული არტერიები ვიწროვდება და გული საკმარის სისხლსა და ჟანგბადს ვერ იღებს. ის შეიძლება გამოვლინდეს გულმკერდის ტკივილით დატვირთვისას, ხოლო მძიმე შემთხვევაში მიოკარდიუმის ინფარქტით.
გულის უკმარისობა
EN: heart failureRU: сердечная недостаточностьDE: Herzinsuffizienz
მდგომარეობა, როცა გული ორგანიზმს საკმარის სისხლს ვერ აწვდის და ორგანოები სათანადოდ ვერ მარაგდება. მისთვის დამახასიათებელია ქოშინი, დაღლილობა და ფეხების შეშუპება, ხოლო სიმძიმე დოკუმენტებში ხშირად NYHA კლასით, I-დან IV-მდე აღინიშნება.
არტერიული ჰიპერტენზია
EN: arterial hypertension (high blood pressure)RU: артериальная гипертензияDE: arterielle Hypertonie (Bluthochdruck)
არტერიული წნევის მუდმივად მომატებული დონე, რომელიც დიაგნოზად რამდენიმე გაზომვის შემდეგ ისმება. ის ხშირად სიმპტომების გარეშე მიმდინარეობს, თუმცა ზრდის ინსულტის, ინფარქტისა და თირკმლის დაზიანების რისკს, ამიტომ თანმხლებ დაავადებად ყოველთვის იწერება.
წინაგულების ფიბრილაცია
EN: atrial fibrillationRU: фибрилляция предсердийDE: Vorhofflimmern
გულის რითმის დარღვევის ყველაზე გავრცელებული ფორმა, როცა წინაგულები უწესრიგოდ იკუმშება. ის ზრდის თრომბის წარმოქმნისა და ინსულტის რისკს, ამიტომ პაციენტებს ხშირად სისხლის გამათხელებელი წამალი აქვთ დანიშნული.
გულის თანდაყოლილი მანკი
EN: congenital heart defectRU: врождённый порок сердцаDE: angeborener Herzfehler
გულის ან მსხვილი სისხლძარღვების აგებულების დარღვევა, რომელიც დაბადებიდანვე არსებობს და ზოგჯერ ორსულობისას ექოსკოპიითაც ვლინდება. ზოგი მანკი თავისით არ საჭიროებს ჩარევას, ზოგს კი ადრეულ ასაკში ოპერაცია ან კათეტერული მკურნალობა სჭირდება.
იშემიური ინსულტი
EN: ischaemic strokeRU: ишемический инсультDE: ischämischer Schlaganfall (Hirninfarkt)
თავის ტვინის ნაწილის დაზიანება, რომელიც ტვინის სისხლძარღვის თრომბით ან ემბოლით დახშობის გამო ვითარდება. ეს გადაუდებელი მდგომარეობაა, სადაც მკურნალობის შედეგი დიდწილად დროზეა დამოკიდებული, ხოლო შემდგომ ეტაპზე მთავარი ხდება ხანგრძლივი რეაბილიტაცია.
ჰემორაგიული ინსულტი
EN: haemorrhagic strokeRU: геморрагический инсультDE: hämorrhagischer Schlaganfall (Hirnblutung)
ინსულტის ფორმა, როცა თავის ტვინის სისხლძარღვი სკდება და ტვინის ქსოვილში ან მის გარსებს შორის სისხლჩაქცევა ხდება. ხშირი მიზეზებია მაღალი არტერიული წნევა და ანევრიზმის გასკდომა, ზოგჯერ კი სასწრაფო ნეიროქირურგიული ოპერაციაა საჭირო.
ანევრიზმა
EN: aneurysmRU: аневризмаDE: Aneurysma
სისხლძარღვის კედლის ადგილობრივი გაგანიერება ან ამობურცვა, რომელიც გასკდომის შემთხვევაში საშიშ სისხლდენას იწვევს. ის გვხვდება თავის ტვინის არტერიებსა და აორტაში და ზოგჯერ სულ სხვა მიზეზით ჩატარებული კვლევისას შემთხვევით აღმოჩნდება.
ეპილეფსია
EN: epilepsyRU: эпилепсияDE: Epilepsie
თავის ტვინის ქრონიკული დაავადება, რომელიც განმეორებადი გულყრებით ვლინდება, მაგალითად კრუნჩხვით ან ცნობიერების ხანმოკლე დაკარგვით. დიაგნოზის დასაზუსტებლად ხშირად საჭიროა ეეგ და მრტ, ხოლო შესაფერისი მკურნალობის შერჩევა ზოგჯერ ხანგრძლივი პროცესია.
ბავშვთა ცერებრული დამბლა
EN: cerebral palsyRU: детский церебральный паралич (ДЦП)DE: infantile Zerebralparese
მოძრაობისა და კუნთის ტონუსის მუდმივი დარღვევების ჯგუფი, რომელიც ბავშვის განვითარებადი თავის ტვინის დაზიანებით არის გამოწვეული, ხშირად დაბადებამდე ან დაბადებისას. მდგომარეობა არ პროგრესირებს და მისი მართვა ძირითადად ხანგრძლივ რეაბილიტაციას ეფუძნება.
გაფანტული სკლეროზი
EN: multiple sclerosisRU: рассеянный склерозDE: Multiple Sklerose
ცენტრალური ნერვული სისტემის ქრონიკული აუტოიმუნური დაავადება, როცა იმუნური სისტემა ნერვული ბოჭკოების დამცავ გარსს აზიანებს. ის ხშირად მიმდინარეობს შეტევებითა და შემდგომი გაუმჯობესებით, ხოლო დიაგნოზი მრტ-ით და სხვა კვლევებით დასტურდება.
პარკინსონის დაავადება
EN: Parkinson's diseaseRU: болезнь ПаркинсонаDE: Parkinson-Krankheit
თავის ტვინის ნელა პროგრესირებადი დაავადება, რომელიც მოძრაობის შენელებით, კუნთების სიხისტით, წონასწორობის დარღვევითა და კანკალით ვლინდება. მკურნალობა სიმპტომების შემსუბუქებას ისახავს მიზნად, ხოლო მედიკამენტების დოზები დროთა განმავლობაში იცვლება.
ჰიდროცეფალია
EN: hydrocephalusRU: гидроцефалияDE: Hydrozephalus
მდგომარეობა, როცა თავის ტვინის პარკუჭებში ზედმეტი სითხე გროვდება და ტვინზე ზეწოლას ახდენს. ის შეიძლება იყოს თანდაყოლილი ან შეძენილი და ხშირად ქირურგიულ მკურნალობას, მაგალითად შუნტის ჩადგმას საჭიროებს, რომელიც სითხეს ტვინიდან გადაიყვანს.
შაქრიანი დიაბეტი, ტიპი 1
EN: type 1 diabetesRU: сахарный диабет 1 типаDE: Diabetes mellitus Typ 1
დაავადება, როცა პანკრეასი ინსულინს თითქმის ან საერთოდ ვეღარ გამოიმუშავებს, რადგან იმუნური სისტემა მის უჯრედებს აზიანებს. ის ხშირად ბავშვობაში ან ახალგაზრდობაში იწყება და პაციენტს მთელი სიცოცხლე ინსულინის ყოველდღიური შეყვანა სჭირდება.
თირკმლის ქრონიკული დაავადება
EN: chronic kidney diseaseRU: хроническая болезнь почек (ХБП)DE: chronische Nierenerkrankung
თირკმლის ფუნქციის ხანგრძლივი, ჩვეულებრივ თანდათანობითი დაქვეითება, რომელიც თვეების ან წლების განმავლობაში ვითარდება. სიმძიმე იზომება გორგლოვანი ფილტრაციის სიჩქარით და იყოფა ხუთ სტადიად, სადაც ბოლო სტადია დიალიზს ან თირკმლის გადანერგვას საჭიროებს.
თირკმლის უკმარისობის ტერმინალური სტადია
EN: end-stage kidney diseaseRU: терминальная стадия почечной недостаточностиDE: terminale Niereninsuffizienz
თირკმლის ქრონიკული დაავადების ბოლო სტადია, როცა თირკმელები ორგანიზმის ნარჩენი ნივთიერებებისა და ზედმეტი სითხისგან გაწმენდას ვეღარ ახერხებს. სიცოცხლის შესანარჩუნებლად საჭიროა რეგულარული დიალიზი ან თირკმლის ტრანსპლანტაცია ცოცხალი ან გარდაცვლილი დონორისგან.
ღვიძლის ციროზი
EN: liver cirrhosisRU: цирроз печениDE: Leberzirrhose
ღვიძლის ქსოვილის ხანგრძლივი დაზიანების შედეგად მისი ნაწიბუროვანი ქსოვილით ჩანაცვლება, რის გამოც ღვიძლი თავის ფუნქციას ცუდად ასრულებს. მიზეზი შეიძლება იყოს ვირუსული ჰეპატიტი, ალკოჰოლი ან სხვა დაავადება, ხოლო მძიმე შემთხვევაში ტრანსპლანტაცია განიხილება.
ჰეპატიტი C
EN: hepatitis CRU: гепатит CDE: Hepatitis C
ვირუსული ინფექცია, რომელიც ღვიძლს აზიანებს და ხშირად წლობით სიმპტომების გარეშე მიმდინარეობს, სანამ ციროზს არ გამოიწვევს. საქართველოში მოქმედებს C ჰეპატიტის ელიმინაციის სახელმწიფო პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ტესტირება და მკურნალობა ხელმისაწვდომია.
ტუბერკულოზი
EN: tuberculosisRU: туберкулёзDE: Tuberkulose
ბაქტერიული ინფექცია, რომელიც ძირითადად ფილტვებს აზიანებს, თუმცა შეიძლება სხვა ორგანოებიც მოიცვას. მკურნალობა რამდენიმეთვიან ანტიბიოტიკების კურსს მოითხოვს, ხოლო ზოგიერთი ქვეყანა ხანგრძლივი ვიზის ან ბინადრობისთვის ტუბერკულოზის სკრინინგის შედეგს ითხოვს.
სეფსისი
EN: sepsisRU: сепсисDE: Sepsis
სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა, როცა ორგანიზმის პასუხი ინფექციაზე საკუთარ ორგანოებსა და ქსოვილებს აზიანებს. სეფსისი გადაუდებელ მკურნალობას საჭიროებს ანტიბიოტიკებითა და ორგანოების ფუნქციის მხარდაჭერით, ხშირად ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში, სადაც პაციენტს მუდმივად აკვირდებიან.
აივ ინფექცია
EN: HIV infectionRU: ВИЧ-инфекцияDE: HIV-Infektion
ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსით გამოწვეული ქრონიკული ინფექცია, რომელიც იმუნურ სისტემას თანდათან აზიანებს. თანამედროვე ანტირეტროვირუსული მკურნალობით ვირუსი კონტროლდება, ხოლო ინფორმაცია დიაგნოზის შესახებ კანონით განსაკუთრებით დაცულია და მხოლოდ პაციენტის თანხმობით გადაიცემა.
ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება (ფქოდ)
EN: chronic obstructive pulmonary disease (COPD)RU: хроническая обструктивная болезнь лёгких (ХОБЛ)DE: chronisch obstruktive Lungenerkrankung (COPD)
ფილტვის ქრონიკული დაავადება, რომლის დროსაც სასუნთქი გზები ვიწროვდება და ამოსუნთქვა ძნელდება, ხშირად ხველითა და ნახველით. ძირითადი მიზეზი თამბაქოს ხანგრძლივი მოწევაა, ხოლო მდგომარეობა ნელა პროგრესირებს და დიაგნოზი სპირომეტრიით დასტურდება.
ბრონქული ასთმა
EN: bronchial asthmaRU: бронхиальная астмаDE: Asthma bronchiale
სასუნთქი გზების ქრონიკული ანთებითი დაავადება, რომელიც ქოშინის, ხიხინისა და ხველის შეტევებით ვლინდება, ხშირად ალერგენებზე ან ფიზიკურ დატვირთვაზე. ის ჩვეულებრივ ინჰალატორებით იმართება, ხოლო მძიმე შეტევა გადაუდებელ დახმარებას საჭიროებს.
კისტოზური ფიბროზი (მუკოვისციდოზი)
EN: cystic fibrosisRU: муковисцидозDE: Mukoviszidose (zystische Fibrose)
მემკვიდრეობითი დაავადება, რომლის დროსაც ორგანიზმში სქელი, წებოვანი ლორწო წარმოიქმნება, რაც ძირითადად ფილტვებსა და საჭმლის მომნელებელ სისტემას აზიანებს. მკურნალობა უწყვეტი და ხანგრძლივია და ხშირად სპეციალიზებულ ცენტრში, მრავალი სპეციალისტის მონაწილეობით ტარდება.
სპინალური კუნთოვანი ატროფია (SMA)
EN: spinal muscular atrophy (SMA)RU: спинальная мышечная атрофия (СМА)DE: spinale Muskelatrophie (SMA)
იშვიათი გენეტიკური დაავადება, რომელიც ზურგის ტვინის მამოძრავებელ ნეირონებს აზიანებს და კუნთების თანდათანობით დასუსტებას იწვევს, ყველაზე ხშირად ბავშვობაში. თანამედროვე მკურნალობა ძალიან ძვირია, რის გამოც ოჯახები ხშირად სახელმწიფო პროგრამებსა და ფონდებს მიმართავენ.
დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია
EN: Duchenne muscular dystrophyRU: миодистрофия ДюшеннаDE: Muskeldystrophie Duchenne
მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც ძირითადად ბიჭებში გვხვდება და კუნთების პროგრესირებად დასუსტებას იწვევს, ჩვეულებრივ ადრეული ბავშვობიდან. დიაგნოზი გენეტიკური კვლევით დასტურდება, ხოლო მართვაში ნევროლოგი, კარდიოლოგი, ფიზიოთერაპევტი და სხვა სპეციალისტები მონაწილეობენ.
ჰემოფილია
EN: haemophiliaRU: гемофилияDE: Hämophilie
მემკვიდრეობითი დაავადება, რომლის დროსაც სისხლი ნორმალურად ვერ იკეცება, რადგან შედედების რომელიმე ფაქტორი, ხშირად VIII ან IX, აკლია. პაციენტებს მცირე ტრავმის შემდეგაც შეიძლება ხანგრძლივი სისხლდენა ჰქონდეთ, ამიტომ ოპერაციამდე განსაკუთრებული მომზადებაა საჭირო.
აპლასტიური ანემია
EN: aplastic anaemiaRU: апластическая анемияDE: aplastische Anämie
იშვიათი მდგომარეობა, როცა ძვლის ტვინი საკმარის სისხლის უჯრედებს ვეღარ წარმოქმნის. შედეგად მცირდება ერითროციტების, ლეიკოციტებისა და თრომბოციტების რაოდენობა, რაც იწვევს სისუსტეს, ინფექციებსა და სისხლდენას, ხოლო მძიმე შემთხვევაში ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაციაა საჭირო.
რკინადეფიციტური ანემია
EN: iron-deficiency anaemiaRU: железодефицитная анемияDE: Eisenmangelanämie
ანემიის ყველაზე გავრცელებული ფორმა, რომელიც ორგანიზმში რკინის ნაკლებობით არის გამოწვეული, მაგალითად ქრონიკული სისხლის დაკარგვის გამო. ის ვლინდება სისუსტით, სიფერმკრთალით და დაღლილობით, ხოლო ანალიზებში დაბალია ჰემოგლობინი და ფერიტინი.
სკოლიოზი
EN: scoliosisRU: сколиозDE: Skoliose
ხერხემლის გვერდითი გამრუდება, რომელიც ხშირად მოზარდობის ასაკში ვითარდება ან პროგრესირებს. სიმძიმე იზომება კობის კუთხით რენტგენზე და მისი მიხედვით ექიმი ირჩევს დაკვირვებას, კორსეტს ან ოპერაციას, განსაკუთრებით სწრაფი ზრდის პერიოდში.
მალთაშუა დისკის თიაქარი
EN: herniated (slipped) discRU: грыжа межпозвонкового дискаDE: Bandscheibenvorfall
მდგომარეობა, როცა ხერხემლის მალებს შორის მდებარე დისკის ნაწილი გადაინაცვლებს და ნერვზე ან ზურგის ტვინზე ზეწოლას ახდენს. ის იწვევს ზურგის ან კიდურის ტკივილს და დაბუჟებას, ჩვეულებრივ მრტ-ით დგინდება და ხშირად ოპერაციის გარეშე იმართება.
ოსტეოართროზი (ართროზი)
EN: osteoarthritisRU: остеоартрозDE: Arthrose
სახსრის ხრტილის თანდათანობითი ცვეთა, რაც ტკივილს, სიხისტესა და მოძრაობის შეზღუდვას იწვევს. ყველაზე ხშირად ზიანდება მუხლი და მენჯ-ბარძაყის სახსარი, ხოლო მძიმე შემთხვევაში, როცა სხვა მკურნალობა აღარ შველის, სახსრის ენდოპროთეზირება ტარდება.
რევმატოიდული ართრიტი
EN: rheumatoid arthritisRU: ревматоидный артритDE: rheumatoide Arthritis
ქრონიკული აუტოიმუნური დაავადება, რომლის დროსაც იმუნური სისტემა სახსრებს ესხმის თავს და იწვევს ანთებას, ტკივილსა და დეფორმაციას. ის ხშირად ერთდროულად რამდენიმე სახსარს, განსაკუთრებით ხელისა და ფეხის მცირე სახსრებს აზიანებს, ხოლო მკურნალობა ანთების კონტროლსა და სახსრების დაცვას ისახავს მიზნად.
მოტეხილობა
EN: fractureRU: переломDE: Fraktur (Knochenbruch)
ძვლის მთლიანობის დარღვევა, რომელიც ჩვეულებრივ ტრავმის შედეგია, ზოგჯერ კი ძვლის დასუსტების ფონზე მცირე დატვირთვითაც ვითარდება. დოკუმენტში ხშირად მითითებულია, ღიაა თუ დახურული, აქვს თუ არა ცდომა და როგორ ჩატარდა ფიქსაცია.
ქალა-ტვინის ტრავმა
EN: traumatic brain injuryRU: черепно-мозговая травма (ЧМТ)DE: Schädel-Hirn-Trauma (SHT)
თავის ტვინის დაზიანება, რომელიც თავზე დარტყმის ან სხვა გარეგანი ძალის შედეგად ვითარდება, მაგალითად ავტოავარიისას. სიმძიმე მერყეობს მსუბუქი შერყევიდან მძიმე დაზიანებამდე და შეიძლება მოითხოვდეს ნეიროქირურგიულ ოპერაციას და ხანგრძლივ რეაბილიტაციას.
ზურგის ტვინის ტრავმა
EN: spinal cord injuryRU: позвоночно-спинномозговая травмаDE: Rückenmarksverletzung
ზურგის ტვინის დაზიანება, რომელიც დაზიანების დონის ქვემოთ მოძრაობის, შეგრძნებისა და ორგანოების კონტროლის ნაწილობრივ ან სრულ დაკარგვას იწვევს. მწვავე მკურნალობის შემდეგ მთავარ როლს ხანგრძლივი სპეციალიზებული რეაბილიტაცია ასრულებს, ხშირად საზღვარგარეთაც.
კატარაქტა
EN: cataractRU: катарактаDE: Katarakt (Grauer Star)
თვალის ბროლის შემღვრევა, რაც მხედველობის თანდათანობით დაბინდვასა და სინათლისადმი მგრძნობელობას იწვევს. ის ძირითადად ასაკთან არის დაკავშირებული, თუმცა თანდაყოლილიც შეიძლება იყოს, ხოლო მკურნალობა ბროლის ხელოვნური ლინზით ჩანაცვლების ოპერაციაა.
გლაუკომა
EN: glaucomaRU: глаукомаDE: Glaukom (Grüner Star)
თვალის დაავადებათა ჯგუფი, რომლის დროსაც მხედველობის ნერვი თანდათან ზიანდება, ხშირად თვალშიდა წნევის მომატების გამო. დაკარგული მხედველობა არ აღდგება, ამიტომ მნიშვნელოვანია ადრეული დიაგნოსტიკა, წვეთებით ან ოპერაციით მკურნალობა და რეგულარული კონტროლი.
სენსონევრალური სმენის დაქვეითება
EN: sensorineural hearing lossRU: нейросенсорная тугоухостьDE: Innenohrschwerhörigkeit (sensorineurale Schwerhörigkeit)
სმენის დაქვეითება, რომელიც შიდა ყურის ან სმენის ნერვის დაზიანებით არის გამოწვეული და ხშირად მუდმივია. მძიმე და ღრმა ფორმის დროს, როცა სმენის აპარატი საკმარისად არ ეხმარება, განსაკუთრებით ბავშვებში, შეიძლება განიხილონ კოხლეარული იმპლანტაცია.
დაუნის სინდრომი
EN: Down syndromeRU: синдром ДаунаDE: Down-Syndrom (Trisomie 21)
გენეტიკური მდგომარეობა, რომელიც 21-ე ქრომოსომის დამატებითი ასლით არის განპირობებული და განვითარების შეფერხებას იწვევს. მას ხშირად ახლავს გულის თანდაყოლილი მანკი და სხვა თანმხლები პრობლემები, რომლებიც სხვადასხვა სპეციალისტის რეგულარულ დაკვირვებას საჭიროებს.