უცხოელი სტუდენტები საქართველოში: საბუთები ჩარიცხვიდან დიპლომის აპოსტილამდე

რა საბუთები სჭირდება ჩარიცხვას?

უცხოელი აპლიკანტი საქართველოს უნივერსიტეტში, როგორც წესი, ერთიანი ეროვნული გამოცდების გარეშე ირიცხება. ამ გზას განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2011 წლის 29 დეკემბრის №224/ნ ბრძანება აწესრიგებს. განაცხადს იღებს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი (National Center for Educational Quality Enhancement, შემოკლებით NCEQE), რომელიც განათლების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო უწყებაა და, მათ შორის, უცხოეთში მიღებულ განათლებას აფასებს. ცენტრი პაკეტს სამინისტროს გადასცემს, სრული საბუთებისა და უნივერსიტეტის თანხმობის საფუძველზე კი მინისტრი გადაწყვეტილებას იღებს, რის შემდეგაც უნივერსიტეტს თქვენი ჩარიცხვა შეუძლია.

ცენტრის ოფიციალური გვერდის მიხედვით, განაცხადს ერთვის:

• ატესტატი და ნიშნების ფურცელი. სრული ზოგადი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი დანართით ან ნიშნების ფურცლით და მისი ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანი.
• ბოლო ორი წლის დასტური. საბუთი, რომელიც აჩვენებს, რომ სკოლის ბოლო ორი წელი საზღვარგარეთ ისწავლეთ.
• პასპორტი. მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ყველა გვერდის ასლი, ცარიელი გვერდების ჩათვლით.
• უნივერსიტეტის თანხმობა. არჩეული უნივერსიტეტის წერილობითი დასტური, რომ თავისუფალი ადგილი არსებობს.
• საფასურის ქვითარი და, თუ განაცხადს თქვენ ნაცვლად სხვა პირი აბარებს, მინდობილობა.

2026 წლის 12 ოქტომბრისთვის ცენტრი ჩვეულებრივ განხილვას ერთ თვეში, დაჩქარებულს კი 15 სამუშაო დღეში ასრულებდა, თითოეულს თავისი საფასურით; მიმდინარე ტარიფი განაცხადამდე eqe.ge-ზე გადაამოწმეთ. ხშირად პაკეტს უნივერსიტეტის საერთაშორისო განყოფილება აგროვებს, მაგრამ თარგმანის სიზუსტეზე პასუხს მაინც თქვენ აგებთ: თუ ატესტატის თარგმანში სახელი სხვაგვარად ჩაიწერა, ეს ფორმა შემდეგ სტუდენტის ბარათში, ბინადრობის ნებართვასა და დიპლომშიც შეიძლება გადავიდეს.

სჭირდება თუ არა სკოლის ატესტატს აღიარება და აპოსტილი?

საზღვარგარეთ მიღებული ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი განათლების აღიარებაც NCEQE-ის კომპეტენციაა. ამ მომსახურების დოკუმენტებია განცხადება, პირადობის დამადასტურებელი საბუთი (უცხოელისთვის პასპორტის ასლი ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანით), განათლების დოკუმენტის ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი, საჭიროებისას მინდობილობა და გადახდის ქვითარი. ცენტრი პირდაპირ აფრთხილებს, რომ ნებისმიერი უცხოენოვანი დოკუმენტის ქართული თარგმანი ნოტარიულად უნდა იყოს დამოწმებული.

საქართველოში ნოტარიული დამოწმება ასე მუშაობს: დოკუმენტს თარჯიმანი თარგმნის, ნოტარიუსი კი თარჯიმნის ხელმოწერას ამოწმებს და თარგმანს დედნის ასლთან ერთად კრავს. ამ სამუშაოს ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანის სერვისით ვასრულებთ; შეკვეთამდე გეტყვით, რომელი ენიდან რა ვადაში შეგვიძლია ქართული თარგმანის მომზადება.

რაც შეეხება აპოსტილს უცხოურ ატესტატზე: ცენტრის ოფიციალურ გვერდებზე ჩარიცხვისა და აღიარების მოთხოვნებში მხოლოდ ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანია ნახსენები. ამიტომ, სანამ სამშობლოს დატოვებთ, უნივერსიტეტს წერილობით ჰკითხეთ, ითხოვს თუ არა ის ან ცენტრი ატესტატზე აპოსტილს. აპოსტილის სახლში დასმა ბევრად მარტივია, ვიდრე შემდეგ დოკუმენტის უკან გაგზავნა.

რა საბუთები გჭირდებათ სწავლის პერიოდში?

ყველაზე მნიშვნელოვანი საბუთი სწავლის წლებში სასწავლო ბინადრობის ნებართვაა. მას სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო (Public Service Development Agency, PSDA) გასცემს, რომელიც იუსტიციის სამინისტროს სისტემაშია და მომსახურებას იუსტიციის სახლებში, ანუ სახელმწიფო სერვისების ერთიან ცენტრებში აწვდის. სააგენტოს გვერდის თანახმად, ეს ნებართვა სრულწლოვან პირს ავტორიზებულ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში უმაღლესი ან პროფესიული პროგრამის შესასწავლად ეძლევა.

ნებართვის მოთხოვნისას საჭიროა დადგენილი ფორმის განცხადება, სამგზავრო დოკუმენტის ასლი, საქართველოში კანონიერად ყოფნის დამადასტურებელი საბუთი, საგანმანათლებლო დაწესებულების ცნობა ჩარიცხვისა და სწავლის სავარაუდო ხანგრძლივობის შესახებ, კანონიერი შემოსავლის ან საბანკო ანგარიშზე საკმარისი თანხის დასტური, ელექტრონული ფოტოსურათი და საფასურის ქვითარი. განაცხადი კანონიერად ყოფნის ვადის ამოწურვამდე არანაკლებ 40 კალენდარული დღით ადრე უნდა შეიტანოთ. თუ შემოსავლის საბუთი სამშობლოდან მოგაქვთ, მაგალითად მშობლის ბანკის ცნობა, მისი თარგმანისა და დამოწმების ფორმა წინასწარ სააგენტოში დააზუსტეთ.

2026 წლის ცვლილებები უცხოელ სტუდენტებზე

2026 წლის 25 ივნისს პარლამენტმა მესამე მოსმენით, 81 ხმით მიიღო ცვლილებები კანონში „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“. პარლამენტის ოფიციალური ცნობის მიხედვით, უცხოელმა სტუდენტმა ჩარიცხვისას საქართველოს მთავრობის მიერ აღიარებული ენის ცოდნის სერტიფიკატი უნდა წარადგინოს და ყოველ სასწავლო წელს სავალდებულო კრედიტების არანაკლებ ერთი მესამედი უნდა დააგროვოს. სასწავლო ბინადრობა შეიძლება გაუქმდეს, თუ სტუდენტის სტატუსი 90 დღეზე მეტი ხნით შეჩერდა ან სტუდენტი საპატიო მიზეზის გარეშე 183 დღეზე მეტ ხანს საქართველოს გარეთ იმყოფებოდა.

ცნობაში ძალაში შესვლის თარიღი არ არის მითითებული, ამიტომ, ვიდრე ახალი წესები სრულად ამოქმედდება, თქვენს უნივერსიტეტს ჰკითხეთ, როგორ ეხება ისინი უკვე ჩარიცხულ სტუდენტებს. პრაქტიკული დასკვნა ახლავე შეიძლება: საზღვარგარეთ ხანგრძლივი ყოფნის, აკადემიური შვებულებისა თუ ავადმყოფობის დამადასტურებელი საბუთები შეინახეთ, რადგან სწორედ ისინი დაადასტურებს საპატიო მიზეზს.

სწავლის განმავლობაში სხვა საბუთებიც გროვდება: სტუდენტის სტატუსის ცნობა ბანკისთვის, სტიპენდიისთვის ან საელჩოსთვის, სემესტრული ნიშნების ამონაწერი, კლინიკური როტაციების ცნობები. მათი ელექტრონული ასლები ერთ საქაღალდეში შეინახეთ. ზოგი ქვეყანა, მაგალითად ინდოეთი, სწავლის მთელი პროცესის ერთსა და იმავე დაწესებულებაში გავლას ითხოვს, ამიტომ უნივერსიტეტის შეცვლაზე ფიქრამდე ინდოელი სტუდენტების გზამკვლევი წაიკითხეთ.

რას იღებთ სწავლის დასრულებისას და რა უნდა შეამოწმოთ?

სამედიცინო პროგრამის დასრულებისას უნივერსიტეტი დიპლომსა და დიპლომის დანართს (ტრანსკრიპტს) გასცემს. დანართში ჩანს საგნები, კრედიტები, შეფასებები და პროგრამის მოცულობა, ამიტომ უცხოური მარეგულირებლები მას დიპლომზე ნაკლებად როდი სწავლობენ. სანამ საბუთებს აპოსტილზე წაიღებთ, სამი რამ შეამოწმეთ: სახელი და გვარი ზუსტად ისე იყოს ჩაწერილი, როგორც პასპორტშია; სწავლის დაწყებისა და დასრულების თარიღები სწორად იყოს მითითებული; დანართში ყველა გვერდზე იყოს ხელმოწერა ან ბეჭედი, თუ ეს უნივერსიტეტის ფორმითაა გათვალისწინებული.

NCEQE-ს ცალკე მომსახურებაც აქვს: ქართული საგანმანათლებლო დოკუმენტის ნამდვილობის დადასტურება. ცენტრი ადგენს, გაიარა თუ არა პირმა პროგრამა სრულად ან ნაწილობრივ და გაიცა თუ არა მასზე კვალიფიკაციის დოკუმენტი. საჭიროა განცხადება, დოკუმენტის ნოტარიულად დამოწმებული ასლი, პირადობის საბუთის ასლი, საჭიროებისას მინდობილობა და ქვითარი; დამატებითი საფასურით გადაწყვეტილება ქართულ-ინგლისურადაც გაიცემა. ეს სასარგებლოა, როცა უცხოური უწყება ქართული მხრიდან ოფიციალურ დასტურს ითხოვს, თუმცა ის აპოსტილის ადგილს არ იკავებს.

NCEQE მსოფლიო სამედიცინო განათლების ფედერაციის (WFME) სიაში აღიარებულ მაკრედიტებელ უწყებად ფიგურირებს, სტატუსით 2028 წლის ოქტომბრამდე. რამდენად მნიშვნელოვანია ეს თქვენთვის, მიმღები ქვეყნის მარეგულირებელი წყვეტს; ქვეყნების მიხედვით მოთხოვნებს დიპლომის აღიარების გზამკვლევი აღწერს.

როგორ ესმება აპოსტილი ქართულ დიპლომს?

აპოსტილი 1961 წლის ჰააგის კონვენციით დადგენილი დამოწმებაა: ის ადასტურებს, რომ დოკუმენტზე არსებული ხელმოწერა და ბეჭედი ნამდვილია, მაგრამ დოკუმენტის შინაარსს არ აფასებს. საქართველოში აპოსტილის სამი უფლებამოსილი ორგანოა, და საგანმანათლებლო დოკუმენტებზე გადაწყვეტილებას სწორედ NCEQE იღებს. უნივერსიტეტი საკუთარ დიპლომზე აპოსტილს თავად ვერ დასვამს; ხოლო ნოტარიული ასლი აუცილებელი არ არის, რადგან მთავრობის 2016 წლის №405 დადგენილება დედნის დამოწმების შესაძლებლობასაც ითვალისწინებს.

1. დედნის მომზადება

   აიღეთ დიპლომი და დანართი ორიგინალში და შეამოწმეთ, რომ ყველა გვერდი ხელმოწერილი და დაბეჭდილია. გადაწყვიტეთ, რომელი საბუთი რომელ ქვეყანას სჭირდება, რადგან ზოგჯერ ორი კომპლექტია საჭირო.

2. ჩაბარება იუსტიციის სახლში

   განათლების დოკუმენტს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს აბარებთ, პირადად ან მინდობილი პირის მეშვეობით. სააგენტო მას ელექტრონული სისტემით NCEQE-ს უგზავნის.

3. NCEQE-ის შემოწმება

   ცენტრი ხელმოწერასა და ბეჭედს ნიმუშებს ადარებს და დადებით ან უარყოფით გადაწყვეტილებას იღებს. ჰააგის კონფერენციის მონაცემებით, განათლების დოკუმენტზე ეს 10 სამუშაო დღეში ხდება.

4. თარგმანი აპოსტილის შემდეგ

   როცა აპოსტილი უკვე დასმულია, თარგმნეთ დიპლომი, დანართი და თავად აპოსტილიც, რომ მიმღებმა ყველა ელემენტი წაიკითხოს.

საფასური ვადაზეა დამოკიდებული და დროდადრო იცვლება, ამიტომ მიმდინარე ტარიფს იუსტიციის სახლში ან ჩვენგან გაიგებთ. თუ მიმღები ქვეყანა ჰააგის კონვენციის მონაწილე არ არის, აპოსტილის ნაცვლად ლეგალიზაციაა საჭირო; ამის შემოწმება აპოსტილის თუ ლეგალიზაციის ხელსაწყოთი შეგიძლიათ, ხოლო მთელ პროცედურას თქვენ ნაცვლად აპოსტილის სერვისი გაივლის.

რომელ ენაზე და ვინ უნდა თარგმნოს დიპლომი?

თარგმანის ენასა და ფორმას ის ქვეყანა ადგენს, სადაც დიპლომს წარადგენთ. ერთი ქვეყანა ინგლისურენოვან დოკუმენტს თარგმანის გარეშე იღებს, მეორე მხოლოდ საკუთარ ქვეყანაში ფიცდადებული თარჯიმნის თარგმანს ცნობს, მესამე კი საქართველოში ნოტარიულად დამოწმებულსაც იღებს. ამიტომ თარგმნამდე მოიძიეთ თქვენი მარეგულირებლის ან აღიარების ცენტრის წერილობითი მოთხოვნა და გადმოგვიგზავნეთ: ჩვენ სწორედ მის მიხედვით ვამზადებთ საბუთს.

რამდენიმე წესი ყველა ქვეყნისთვის მუშაობს. სახელი და გვარი თარგმანში პასპორტის ლათინური ფორმით იწერება და არა ყურით. კვალიფიკაციის დასახელება დედნის მიხედვით გადმოდის, ხოლო მის ეკვივალენტობას მიმღები ქვეყნის ორგანო ადგენს. კრედიტები და საათები ციფრებით, უცვლელად გადადის, აპოსტილის ტექსტიც ითარგმნება. დიპლომისა და დანართის თარგმანზე დაწვრილებით განათლების დოკუმენტების თარგმანის გვერდი მოგითხრობთ, სავარაუდო ღირებულებას კი თარგმანის კალკულატორი გიჩვენებთ.

რა ვქნათ, თუ საქართველო უკვე დატოვეთ?

ბევრი სტუდენტი დამთავრებისთანავე სამშობლოში ბრუნდება და აპოსტილის საჭიროებას მხოლოდ მაშინ აღმოაჩენს, როცა მარეგულირებელი საბუთებს მოითხოვს. ყველაზე იოლი გზაა, რომ აპოსტილი და თარგმანი საქართველოდან გამგზავრებამდე დაიწყოთ: დედანი ხელთ გაქვთ, უნივერსიტეტი ახლოსაა და შეცდომის შესწორება ერთ დღეს ითხოვს და არა თვეებს.

თუ უკვე წასული ხართ, დოკუმენტს თქვენ ნაცვლად საქართველოში მყოფი რწმუნებული ჩააბარებს. ამისთვის მინდობილობაა საჭირო, რომელიც საზღვარგარეთ, როგორც წესი, საქართველოს საკონსულოში ან ადგილობრივ ნოტარიუსთან ფორმდება და შემდეგ აპოსტილით ან ლეგალიზაციით მოწმდება. როგორ შედგეს ტექსტი და რა გზით მოვიდეს საქართველოში, დისტანციური მინდობილობის სერვისი აგიხსნით. NCEQE-ს ზოგი მომსახურება my.gov.ge-ზეც არის ხელმისაწვდომი, თუმცა ამისთვის ქართული პირადობის მოწმობა და ელექტრონული ხელმოწერაა საჭირო, ამიტომ უცხოელი კურსდამთავრებულისთვის ჩვეულებრივ რწმუნებულის გზა რჩება.

ყველაზე ხშირი შეცდომები და როგორ ავიცილოთ თავიდან

• სახელის სხვადასხვა ფორმა. ატესტატის თარგმანში, ბინადრობის ნებართვასა და დიპლომში გვარი სხვადასხვაგვარად წერია. ჩარიცხვისთანავე შეამოწმეთ და უნივერსიტეტს პასპორტის ფორმა აჩვენეთ.
• აპოსტილი ასლზე, რომელიც არ სჭირდებათ. მიმღები ხშირად დედანზე დასმულ აპოსტილს ითხოვს. ჯერ მოთხოვნა წაიკითხეთ, მერე აირჩიეთ დედანი თუ დამოწმებული ასლი.
• თარგმანი აპოსტილამდე. თუ თარგმანი აპოსტილის დასმამდე გაკეთდა, აპოსტილის ტექსტი მასში აღარ მოხვდება და თარგმნა ხელახლა მოგიწევთ.
• ბინადრობის ვადის გაცდენა. განაცხადი ვადის ამოწურვამდე 40 კალენდარული დღით ადრე უნდა შევიდეს; ბოლო კვირამდე ნუ გადადებთ.
• დანართის დავიწყება. დიპლომი დანართის გარეშე იშვიათად კმარა, განსაკუთრებით მედიცინაში, სადაც საათებსა და კლინიკურ საგნებს ითვლიან.
• გვიან დაწყებული პროცესი. აპოსტილის ვადას, თარგმანსა და საფოსტო გაგზავნას რამდენიმე კვირა სჭირდება, თქვენი ქვეყნის განაცხადის ბოლო ვადა კი არ გადაიწევს.

Solidaroba.ge კერძო მომსახურების მიმწოდებელია და არც სახელმწიფო უწყებაა, არც უნივერსიტეტის წარმომადგენელი. ჩვენი საქმეა თქვენი საბუთების მომზადება: აპოსტილი რწმუნებით, თარგმანი სასურველ ენაზე, ნოტარიული დამოწმება და მზა პაკეტის საფოსტო გაგზავნა. კომუნიკაცია ინგლისურად და რუსულად შეგვიძლია, სხვა ენებზე კი თარჯიმნის მეშვეობით.

ხშირი კითხვები უცხოელი სტუდენტების საბუთებზე