მეორე აზრი უცხოელი ექიმისგან: დოკუმენტები, გამოსახულებები და პასუხის წაკითხვა

როდის ღირს მეორე აზრის მოთხოვნა?

„პაციენტის უფლებების შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლი პაციენტს უფლებას აძლევს, მეორე აზრისთვის დაუბრკოლებლად მიმართოს სხვა ექიმს ან სამედიცინო დაწესებულებას. ეს არ ნიშნავს, რომ ყოველ დიაგნოზს გადამოწმება სჭირდება. მეორე აზრი ყველაზე მეტ სარგებელს იქ იძლევა, სადაც გადაწყვეტილება შეუქცევადია ან ძვირი:

• დიდი ან შეუქცევადი ოპერაციის წინ, მაგალითად ორგანოს ამოკვეთისას, ხერხემლის ოპერაციისას ან სახსრის პროთეზირებისას;
• ონკოლოგიური დიაგნოზისას, როცა ჰისტოლოგიური დასკვნა მკურნალობის მთელ სქემას განსაზღვრავს;
• იშვიათი დაავადებისას, რომელსაც ადგილობრივი ექიმები იშვიათად ხედავენ;
• როცა ორმა ქართველმა ექიმმა განსხვავებული რამ გირჩიათ;
• როცა მკურნალობა შედეგს არ იძლევა და შემდეგი ნაბიჯი გაურკვეველია;
• საზღვარგარეთ გამგზავრებამდე, რომ ჯერ გაარკვიოთ, საერთოდ გჭირდებათ თუ არა წასვლა.

პირველი ნაბიჯი: რა კითხვას უსვამთ ექიმს?

ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა, როცა ოჯახი უცხოელ ექიმს ასობით გვერდს უგზავნის მოკლე წერილით "გთხოვთ, ნახოთ". ასეთ შემთხვევაში პასუხიც ზოგადია. განმხილველი ექიმი ყველაზე სასარგებლო დასკვნას მაშინ წერს, როცა იცის, რა გადაწყვეტილების წინაშე დგახართ. ჩამოაყალიბეთ 3-5 კითხვა, მაგალითად:

• ეთანხმებით თუ არა დიაგნოზს არსებული კვლევების საფუძველზე, თუ დამატებითი კვლევაა საჭირო?
• აუცილებელია თუ არა შემოთავაზებული ოპერაცია ახლა, თუ შესაძლებელია დაკვირვება ან ნაკლებად ინვაზიური მეთოდი?
• რა ალტერნატივები არსებობს და რით განსხვავდება მათი მოსალოდნელი შედეგი და რისკი?
• შეიძლება თუ არა ეს მკურნალობა საქართველოში ჩატარდეს, თუ სპეციფიკურ აღჭურვილობას ან გამოცდილებას მოითხოვს?
• რა ვადაში უნდა დაიწყოს მკურნალობა?

კითხვები მკურნალ ექიმთან ერთად შეადგინეთ: მან ზუსტად იცის, რომელ ეტაპზე იყო გადაწყვეტილება რთული. მეორე აზრის მოთხოვნა მის მიმართ უნდობლობის ნიშანი არ არის, და გამოცდილი ექიმი ამას, როგორც წესი, მხარს უჭერს.

რა მასალა სჭირდება განმხილველ ექიმს?

მასალის შეგროვება ყველაზე დიდხანს გრძელდება, ამიტომ ის კითხვების ჩამოყალიბებისთანავე დაიწყეთ. თუ ჩანაწერები ჯერ ხელთ არ გაქვთ, როგორ მოითხოვოთ ისინი კლინიკიდან, სამედიცინო ისტორიის აღების გზამკვლევშია აღწერილი.

პაკეტს წინ დაურთეთ ერთგვერდიანი შეჯამება: ასაკი, ძირითადი დიაგნოზი, მთავარი თარიღები, ჩატარებული მკურნალობა და თქვენი კითხვები. განმხილველისთვის ეს ფურცელი რუკაა, რომლითაც დანარჩენ გვერდებში ორიენტირდება.

გამოსახულებები DICOM ფორმატში: რატომ არ კმარა დასკვნა

DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) სამედიცინო გამოსახულებების საერთაშორისო სტანდარტია, რომელიც ISO 12052-ის სახითაც არის აღიარებული და თითქმის ყველა რენტგენის, CT, MRI და ულტრაბგერით აპარატში გამოიყენება. ერთი კვლევა ამ ფორმატში ასობით შრეს შეიცავს, რომელსაც ექიმი სპეციალურ პროგრამაში ათვალიერებს, ზომავს და სხვა კვლევას ადარებს. JPEG სურათი ან ეკრანის ფოტო ამ ინფორმაციის უდიდეს ნაწილს კარგავს.

• სრული კვლევა: მოითხოვეთ ყველა სერია და რეკონსტრუქცია, არა მხოლოდ რამდენიმე საკვანძო სურათი.
• წინა კვლევებიც: დინამიკა ხშირად ერთ კვლევაზე მეტს ამბობს; ძველი დისკები, თუ გაქვთ, ახალთან ერთად გაგზავნეთ.
• გახსნის შემოწმება: დისკი ან ფაილი სხვა კომპიუტერზე გახსენით, სანამ გაგზავნით.
• გადაცემის გზა: უცხოური კლინიკები გამოსახულებებს, როგორც წესი, საკუთარი დაცული ატვირთვის ბმულით იღებენ; ჩვეულებრივი ელფოსტა ამხელა მოცულობისთვის არ გამოდგება.
• პირადი მონაცემები: DICOM ფაილის თავსართში პაციენტის სახელი და სხვა მონაცემები ინახება; თუ მასალას შუამავლის გავლით აგზავნით, ჰკითხეთ, როგორ არის ისინი დაცული.

ჰისტოლოგიური მინები და ბლოკები: ყველაზე რთული ლოჯისტიკა

ონკოლოგიაში დიაგნოზი ქსოვილის შესწავლას ეყრდნობა, ამიტომ მეორე აზრის ერთ-ერთი ყველაზე ღირებული ნაწილი სხვა პათოლოგის მიერ მინების გადახედვაა. აშშ-ის ეროვნული კიბოს ინსტიტუტი განმარტავს, რომ მინები ან პარაფინის ბლოკი პაციენტმა უნდა გამოითხოვოს პათოლოგისგან, რომელმაც ნიმუში შეისწავლა, ან საავადმყოფოდან, სადაც ბიოფსია ან ოპერაცია ჩატარდა, ხოლო მიმღებ დაწესებულებას წინასწარ უნდა დაუკავშირდეს მომსახურების, ფასისა და გაგზავნის პირობების გასარკვევად.

• რა გაიგზავნოს: შეღებილი მინები, საჭიროებისას შეუღებავი ჭრილები ან თავად ბლოკი, და ორიგინალი ჰისტოლოგიური დასკვნა. რომელი მათგანი სჭირდება, მიმღები ლაბორატორია გეტყვით.
• ბლოკი შეზღუდული რესურსია: ყოველი ახალი ჭრილი ქსოვილს ხარჯავს, მომავალში კი ის შეიძლება მოლეკულური ტესტისთვის დაგჭირდეთ. ლაბორატორიები ბლოკს ხშირად დროებით გასცემენ და დაბრუნებას ითხოვენ, ამიტომ პირობები წერილობით დააზუსტეთ.
• გაგზავნა: მინები მსხვრევადია, მათი დაკარგვა კი გამოუსწორებელი. გამოიყენეთ კურიერი თვალყურის დევნებით, სათანადო შეფუთვით და თანმხლები სიით, სადაც ყოველი მინისა და ბლოკის ნომერი წერია.
• ციფრული ალტერნატივა: ზოგი ლაბორატორია მინებს მაღალი გარჩევადობით სკანირებს. თუ მიმღებს ციფრული სკანი აკმაყოფილებს, ფიზიკური მასალა საქართველოში რჩება.

გზავნილის შიგთავსი სწორად უნდა იყოს დეკლარირებული, ხოლო გადამზიდავი ასეთ ამანათს საკუთარი პირობებით იღებს; ეს პირობები საერთაშორისო გზავნილის გვერდზეა აღწერილი. თუ დიაგნოზი ონკოლოგიურია და მკურნალობაც საზღვარგარეთ იგეგმება, ჰისტოლოგიის გადამოწმება ონკოლოგიური მკურნალობის ორგანიზების ნაწილიც შეიძლება იყოს.

თარგმანი: რა ითარგმნება, რა არა და რომელ ენაზე

მეორე აზრისთვის ნოტარიული დამოწმება ჩვეულებრივ საჭირო არ არის: მიმღები ექიმია და არა უწყება, და მას ტერმინოლოგიური სიზუსტე აინტერესებს და არა ბეჭედი. ითარგმნება ტექსტი: ეპიკრიზები, დასკვნები, ჰისტოლოგია, ოპერაციის ოქმი, ანალიზების ცხრილები. გამოსახულებები არ ითარგმნება, მაგრამ მათ აღწერას თარგმანი სჭირდება.

ენას განმხილველი ექიმი ირჩევს. ინგლისურს უცხოელი სპეციალისტების უმეტესობა კითხულობს, თუმცა გერმანულენოვან ან თურქულ კლინიკაში ადგილობრივ ენაზე თარგმანი ზოგჯერ განხილვას აჩქარებს. დიდ პაკეტში ყველაფრის სრულად თარგმნა ყოველთვის საჭირო არ არის: ძველი, დღეს უკვე შეუსაბამო ანალიზები შეიძლება ცხრილად შეჯამდეს. რა ითარგმნოს სრულად და რა შეჯამებით, ექიმს ან მის კოორდინატორს წინასწარ ჰკითხეთ.

პირობები და ვადები სამედიცინო თარგმანის გვერდზეა, ხოლო კვლევების დასკვნების თარგმნის თავისებურებები კვლევების თარგმანის გვერდზე.

დისტანციური თუ პირისპირ: რომელი ფორმატი აირჩიოთ?

პრაქტიკული თანმიმდევრობა ხშირად ასეთია: ჯერ დისტანციური განხილვა, და მხოლოდ მაშინ პირისპირ ვიზიტი, როცა განხილვა გამგზავრებას ადასტურებს. როგორ ვარჩევთ განმხილველ ექიმს, რატომ არ უნდა იყოს ის დაკავშირებული კლინიკასთან, რომელიც კალკულაციას გიგზავნით, და როგორ ედარება შეთავაზებები ერთმანეთს, კლინიკისა და ექიმის მოძიების სერვისშია აღწერილი.

როგორ წავიკითხოთ პასუხი და რას ვერ ჩაანაცვლებს ის

მეორე აზრის დასკვნა, როგორც წესი, სამიდან ერთ-ერთს ამბობს: ეთანხმება დიაგნოზსა და გეგმას; ეთანხმება დიაგნოზს, მაგრამ სხვა მკურნალობას გთავაზობთ; ან დიაგნოზს ეჭვქვეშ აყენებს და დამატებით კვლევას ითხოვს. წაკითხვისას ყურადღება მიაქციეთ:

• რას დაეყრდნო ექიმი: თუ დასკვნაში წერია, რომ გამოსახულებები ან მინები არ უნახავს, მისი წონა შესაბამისად ნაკლებია;
• პირობით ფორმულირებებს: "თუ დადასტურდება", "გამორიცხვის შემდეგ" ნიშნავს, რომ გადაწყვეტილებამდე კიდევ ერთი ნაბიჯია;
• ვადებს: რამდენად სწრაფად უნდა დაიწყოს მკურნალობა;
• უპასუხო კითხვებს: თუ თქვენი რომელიმე კითხვა უყურადღებოდ დარჩა, დამატებით ჰკითხეთ.

დასკვნა ქართულად თარგმნილი აჩვენეთ მკურნალ ექიმს. მეორე აზრი არ არის დანიშნულება, არ არის რეცეპტი და ვერ ჩაანაცვლებს ექიმს, რომელიც გხედავთ, გსინჯავთ და მკურნალობაზე პასუხისმგებლობას იღებს. თუ ორი აზრი არსებითად ეწინააღმდეგება ერთმანეთს, გამოსავალი ხშირად მესამე, მულტიდისციპლინური განხილვაა და არა იმ ვარიანტის არჩევა, რომელიც უფრო მოგწონთ.

თუ მეორე აზრი საზღვარგარეთ მკურნალობას ადასტურებს, შემდეგი ნაბიჯი დოკუმენტების სრული ჩეკლისტია. თუ მკურნალობა საქართველოში რჩება და დაფინანსება გჭირდებათ, იხილეთ ოპერაციის დაფინანსების გზამკვლევი.

ხშირად დასმული კითხვები მეორე აზრზე