როგორ ავიღოთ სამედიცინო ისტორია და დოკუმენტების ასლები კლინიკიდან

რა გეკუთვნით კანონით: გაცნობა, ასლი და შესწორება

„პაციენტის უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლი სამედიცინო ჩანაწერთან დაკავშირებით სამ რამეს ადგენს. პირველი: პაციენტს შეუძლია გაეცნოს საკუთარ სამედიცინო ჩანაწერებს. მეორე: მას შეუძლია მოითხოვოს ჩანაწერის ნებისმიერი ნაწილის ასლი, და არა მხოლოდ იმ ფურცლისა, რომელსაც კლინიკა გამოწერისას თავად აძლევს. მესამე: ასეთი მოთხოვნა სამედიცინო დაწესებულებაში წერილობით წარედგინება. იგივე უფლებით სარგებლობს ნათესავი და კანონიერი წარმომადგენელი პაციენტის თანხმობით, ხოლო მცირეწლოვანი პაციენტის შემთხვევაში მშობელი ან სხვა კანონიერი წარმომადგენელი.

მნიშვნელოვანი დეტალი: თქვენ იღებთ ასლს. სამედიცინო ბარათის დედანი კლინიკაში რჩება და დადგენილი ვადით ინახება, ამიტომ "ისტორიის წაღება" პრაქტიკაში დამოწმებული ასლის ან ამონაწერის მიღებას ნიშნავს. თუ ჩანაწერში შეცდომას შენიშნავთ, მაგალითად არასწორ თარიღს ან გამოტოვებულ ალერგიას, შესწორება ან დამატება წერილობით მოითხოვეთ: ძველი ჩანაწერი ამ დროს არ იშლება, ახალი მის გვერდით ფიქსირდება.

კანონის ეს მუხლი პასუხის კონკრეტულ ვადას დღეებში არ ასახელებს. ამიტომ წერილში მიზანშეწონილია, თავად მიუთითოთ გონივრული ვადა და მიზეზი, რატომ გჭირდებათ დოკუმენტი დროულად, მაგალითად უცხოური კლინიკის კონსულტაციის თარიღი. თუ კლინიკა არ პასუხობს ან უარს ამბობს, საჩივრის საფეხურები პაციენტის უფლებების გვერდზეა აღწერილი.

რომელი ჩანაწერები არსებობს და რომელი გჭირდებათ?

"მომეცით ჩემი ისტორია" რეგისტრატურისთვის ბუნდოვანი თხოვნაა. ერთი ჰოსპიტალიზაცია რამდენიმე განსხვავებულ დოკუმენტს ქმნის და თითოეული სხვა ადრესატს სჭირდება. ცხრილი გეხმარებათ, მოთხოვნაში სწორედ ის ჩამოწეროთ, რაც თქვენს მიზანს ემსახურება.

ფორმა 100 ამ სიაში ცალკე არ არის, რადგან ის არსებული ჩანაწერის ასლი კი არა, ექიმის მიერ ახლად შედგენილი ცნობაა; მისი აღების წესი ფორმა 100-ის გზამკვლევში წერია.

მოთხოვნის წერილის სტრუქტურა: შვიდი ბლოკი

წერილს სპეციალური ბლანკი არ სჭირდება, მაგრამ მასში შვიდი ბლოკი უნდა იყოს. თითოეული იმ კითხვას პასუხობს, რომელსაც კლინიკის კანცელარია ან არქივი სხვაგვარად ტელეფონით დაგისვამდათ და პროცესს რამდენიმე დღით გააჭიანურებდა.

1. ადრესატი

   კლინიკის სრული იურიდიული სახელწოდება და დირექტორის ან სამედიცინო დირექტორის სახელი. თუ კლინიკას რამდენიმე ფილიალი აქვს, მიუთითეთ, რომელში მკურნალობდით.

2. განმცხადებელი

   სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, მისამართი და ტელეფონი. თუ თავად პაციენტი არ ხართ, აქვე დაწერეთ, ვის სახელით და რა სტატუსით ითხოვთ.

3. საფუძველი

   პაციენტისთვის საკმარისია მითითება, რომ საკუთარ ჩანაწერს ითხოვს. სხვა პირი ურთავს პაციენტის წერილობით თანხმობას ან მინდობილობას, მშობელი ბავშვის დაბადების მოწმობას, მხარდამჭერი სასამართლოს გადაწყვეტილებას.

4. პერიოდი და განყოფილება

   ჰოსპიტალიზაციის ან ვიზიტების თარიღები, განყოფილება და, თუ იცით, ისტორიის ნომერი. ეს ერთი სტრიქონი არქივში ძებნას მნიშვნელოვნად ამოკლებს.

5. დოკუმენტების ჩამონათვალი

   დანომრილი სია: ეპიკრიზი, ოპერაციის ოქმი, ლაბორატორიული პასუხები, კვლევების დასკვნები, გამოსახულებები DICOM ფორმატში. სიტყვა "ყველა" ჩამონათვალის ბოლოს დაამატეთ, მის ნაცვლად კი არა.

6. მიღების ფორმა

   ქაღალდზე კლინიკის ბეჭდითა და უფლებამოსილი პირის ხელმოწერით, ელექტრონულად დაცული ბმულით, გამოსახულებები დისკზე. თუ დოკუმენტი საზღვარგარეთ მიდის, ბეჭდიანი ქაღალდის ასლი მოითხოვეთ, რადგან თარგმანი და დამოწმება სწორედ მას დაეყრდნობა.

7. ვადა, თარიღი, ხელმოწერა

   მიუთითეთ, რა თარიღამდე გჭირდებათ დოკუმენტები და რატომ, მოაწერეთ ხელი და დაურთეთ პირადობის მოწმობის ასლი.

წერილი ორ ეგზემპლარად მიიტანეთ: ერთი კანცელარიაში რჩება, მეორეზე კი რეგისტრაციის ნომერსა და თარიღს გიწერენ. თუ ელფოსტით აგზავნით, გამოიყენეთ კლინიკის ოფიციალური მისამართი და შეინახეთ გაგზავნის დადასტურება.

გარდაცვლილი ნათესავის ჩანაწერები: ვის და რა საფუძვლით გასცემენ?

პაციენტის გარდაცვალების შემდეგ კლინიკის ვალდებულება კონფიდენციალურობაზე არ ქრება: კანონის 27-ე მუხლით, ინფორმაცია დაცულია როგორც პაციენტის სიცოცხლეში, ისე მისი სიკვდილის შემდეგ. ამასთან, პაციენტის სიცოცხლეში გაცემული მინდობილობა გარდაცვალებით წყდება, ამიტომ ოჯახს ჩანაწერის მისაღებად სხვა საფუძველი სჭირდება.

პრაქტიკაში კლინიკა ჩანაწერს გასცემს ახლო ნათესავს ან მემკვიდრეს, რომელიც საფუძველს დოკუმენტით ადასტურებს. როგორც წესი, მოთხოვნას ურთავენ:

• გარდაცვალების მოწმობას ან სამოქალაქო რეესტრის ამონაწერს;
• ნათესაობის დამადასტურებელ დოკუმენტს: დაბადების ან ქორწინების მოწმობას, საჭიროებისას რამდენიმეს ერთად, რომ ნათესაური კავშირი სრულად გამოჩნდეს;
• სამკვიდრო მოწმობას ან ნოტარიუსის ცნობას სამკვიდრო საქმის შესახებ, თუ კლინიკა მემკვიდრეობის დადასტურებას ითხოვს;
• მიზნის მითითებას: სადაზღვევო ანაზღაურება, სამკვიდრო, სამედიცინო დავა ან ოჯახის მემკვიდრეობითი დაავადებების ისტორია.

კანონი ნათესავს განსაზღვრავს, როგორც პირს, რომელსაც კანონმდებლობით დადგენილი რიგითობით უპირატესი უფლება აქვს. ამიტომ, როცა ოჯახის რამდენიმე წევრი ერთსა და იმავე ჩანაწერს ითხოვს ან კლინიკა საფუძველს არასაკმარისად მიიჩნევს, საკითხი კონკრეტული ფაქტებით წყდება. თუ საქმე ზიანის ანაზღაურებას ან მკურნალობის ხარისხზე დავას ეხება, ჩანაწერის მოთხოვნა ხშირად სამედიცინო დავის პირველი ნაბიჯია, და წერილის ფორმულირება ადვოკატთან ერთად ჯობს.

კლინიკა დაიხურა ან სახელი შეიცვალა: სად ვეძებოთ არქივი?

კლინიკის დახურვა ჩანაწერის გაქრობას ავტომატურად არ ნიშნავს. ჯანდაცვის მინისტრის 2019 წლის №01-35/ნ ბრძანებით, სამედიცინო ჩანაწერები დაწესებულებაში უწყებრივი ნუსხით დადგენილი ვადით ინახება, ხოლო ეროვნული საარქივო ფონდისთვის განკუთვნილი ჩანაწერები კანონმდებლობით დადგენილი წესით ეროვნულ არქივს ან კერძო არქივს გადაეცემა. ძებნა ასეთი თანმიმდევრობით ჯობს:

1. უფლებამონაცვლე. ქართული კლინიკები ხშირად ერწყმის ერთმანეთს, იყიდება ან სახელს იცვლის. საჯარო რეესტრის ამონაწერი აჩვენებს, რეორგანიზდა თუ არა იურიდიული პირი და ვინ არის მისი უფლებამონაცვლე; ჩანაწერები, როგორც წესი, მასთან გადადის.
2. შენობის ახალი მფლობელი. თუ იმავე მისამართზე სხვა კლინიკა მუშაობს, ჰკითხეთ, გადაიბარა თუ არა ძველი არქივი; ზოგჯერ ჩანაწერები ფიზიკურად იქვე რჩება.
3. არქივი. თუ იურიდიული პირი ლიკვიდირებულია, მიმართეთ ეროვნულ არქივს და ჰკითხეთ, რომელ არქივს გადაეცა მისი დოკუმენტები.
4. ალტერნატიული წყაროები. იმავე ინფორმაციის ნაწილი სხვაგანაც ინახება: საოჯახო ექიმის ბარათში, ლაბორატორიაში, სადაზღვევო კომპანიის საქმეში, ელექტრონულ ჩანაწერში ან თქვენს პირად საქაღალდეში.

თუ ჩანაწერი ვერსად მოიძებნა, მოითხოვეთ წერილობითი პასუხი, რომ ის არ არსებობს: უცხოური კლინიკა ან მზღვეველი ასეთ პასუხს ხშირად იღებს დაკარგული დოკუმენტის ახსნად. ძველი ჩანაწერების ძებნა დროს მოითხოვს და ზოგჯერ რამდენიმე უწყებას მოიცავს; თუ თავად ვერ ახერხებთ, ცნობებისა და ჩანაწერების აღების სერვისი ამ სამუშაოს თქვენი სახელით ასრულებს.

ელექტრონული ჩანაწერი: რა ჩანს ონლაინ და რას ვერ ჩაანაცვლებს

2019 წლიდან საქართველოში ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერების სისტემა მუშაობს, რომელშიც სტაციონარულმა და ამბულატორიულმა დაწესებულებებმა პაციენტის მონაცემები უნდა ატვირთონ. სისტემის მარეგულირებელი მინისტრის ბრძანება პაციენტს საკუთარ გვერდზე წვდომას აძლევს, ავტორიზაციით ჯანდაცვის სამინისტროს მოქალაქის პორტალის ან my.gov.ge-ის მეშვეობით. იმავე ბრძანებით, პაციენტს შეუძლია მოითხოვოს, რომ ცალკეული ვიზიტი ან ჰოსპიტალიზაცია სხვა მომხმარებლებისთვის დაიფაროს ან, პირიქით, გაზიარდეს.

ელექტრონული ჩანაწერი კარგი საწყისია: მისგან ზუსტად ჩანს, რომელ დაწესებულებაში და როდის მკურნალობდით, და ქაღალდის ასლის მოთხოვნა ამით ზუსტდება. თუმცა სამი შეზღუდვა გაითვალისწინეთ:

• პორტალის ამონაბეჭდზე კლინიკის ბეჭედი და ექიმის ხელმოწერა არ არის, ამიტომ საელჩო, უცხოური დაზღვევა ან სასამართლო მას ოფიციალურ დოკუმენტად, როგორც წესი, არ მიიღებს;
• სისტემაში ხშირად შეჯამებული მონაცემები ჩანს და არა ყველა სრული დოკუმენტი, მაგალითად ოპერაციის ოქმი;
• რადიოლოგიური გამოსახულებები და ჰისტოლოგიური მასალა ცალკე ინახება და მათ კლინიკიდან ან ლაბორატორიიდან იღებთ.

ასლი ხელშია: რა შევამოწმოთ და რა გავაკეთოთ შემდეგ

მიღებისთანავე, სანამ კლინიკიდან წახვალთ, სამი რამ გადაამოწმეთ: სახელი, გვარი და პირადი ნომერი ყველა გვერდზე პირადობას ემთხვევა; ყოველი დოკუმენტი, რომელიც სიაში ჩამოწერეთ, ადგილზეა; ბეჭედი და ხელმოწერა იკითხება. ხარვეზის გასწორება იმავე დღეს ყველაზე ადვილია, ხოლო კვირის შემდეგ ახალ მოთხოვნას მოითხოვს.

შემდეგი ნაბიჯი ადრესატზეა დამოკიდებული. სხვა ქართველი ექიმისთვის ასლი უცვლელად გამოდგება. უცხოური კლინიკისთვის ის ითარგმნება: ეპიკრიზისა და დასკვნების თარგმანის პირობები სამედიცინო თარგმანის გვერდზეა, ფასს კი თარგმანის კალკულატორით წინასწარ დაითვლით. თუ ჩანაწერს მეორე აზრისთვის ითხოვთ, ნახეთ, რა მასალა სჭირდება უცხოელ ექიმს; თუ კი საზღვარგარეთ მკურნალობა იგეგმება, ყველა საჭირო დოკუმენტი ეტაპების მიხედვით დოკუმენტების სრულ ჩეკლისტშია თავმოყრილი.

ხშირად დასმული კითხვები სამედიცინო ჩანაწერებზე