მკურნალობა ავსტრიაში: პრაქტიკული გზა პაციენტისა და ოჯახისთვის

რა მიმართულებით მიდიან ქართველი პაციენტები ავსტრიაში?

ავსტრია საქართველოდან გერმანიაზე იშვიათად ირჩევა, თუმცა მისი ჯანდაცვა იმავე გერმანულენოვან სამედიცინო ტრადიციას ეყრდნობა. პაციენტები აქ ძირითადად რთული ქირურგიისთვის, ონკოლოგიური მკურნალობისთვის, ორთოპედიული და ტრავმატოლოგიური ჩარევებისთვის, ნევროლოგიური პრობლემებისთვის და ოპერაციის შემდგომი რეაბილიტაციისთვის მიდიან. ყველაზე რთულ შემთხვევებს ძირითადად დიდი ქალაქების სამედიცინო უნივერსიტეტების კლინიკები იღებენ.

ქვეყანა პატარაა და უცხოელ პაციენტებთან მუშაობის ინფრასტრუქტურა ყველა საავადმყოფოში ერთნაირად განვითარებული არ არის: ზოგან საერთაშორისო ოფისი სრულფასოვნად მუშაობს, ზოგან კი წერილს ზოგადი ადმინისტრაცია პასუხობს. ამიტომ ავსტრიის განხილვა ხშირად გერმანიასთან შედარებით ხდება, რომლის შესახებაც ცალკე გერმანიის გზამკვლევში ვწერთ. რომელი ქვეყანა და რომელი მეთოდი შეესაბამება თქვენს დიაგნოზს, მკურნალმა ექიმმა უნდა შეაფასოს: ჩვენ მხოლოდ ორგანიზაციულ ნაწილს აღვწერთ.

ავსტრიის არჩევის პრაქტიკული მიზეზი ხშირად კონკრეტული განყოფილება ან მეთოდია, რომელზეც ქართველმა ექიმმა მიგითითათ, ან ოჯახის წევრი, რომელიც ქვეყანაში ცხოვრობს და მკურნალობის პერიოდში დახმარებას შეძლებს. ორივე კარგი საწყისი წერტილია, თუმცა არჩევანამდე მაინც მოითხოვეთ წერილობითი შეფასება და ხარჯთაღრიცხვა მინიმუმ ორი დაწესებულებიდან. თუ განსხვავება მკურნალობის გეგმაშია და არა მხოლოდ ფასში, ეს მკურნალ ექიმთან განსახილველი საკითხია.

რა წესით შედის საქართველოს მოქალაქე ავსტრიაში მკურნალობისთვის?

ავსტრიაზე შენგენის საერთო წესი ვრცელდება: ბიომეტრიული ჩვეულებრივი პასპორტის მქონე საქართველოს მოქალაქე მოკლევადიანი ვიზიტისთვის ვიზის გარეშე შედის და ნებისმიერ 180-დღიან პერიოდში 90 დღემდე რჩება. ეს დრო ყველა შენგენის ქვეყანაში ერთად ითვლება, ამიტომ თუ მკურნალობამდე სხვა ევროპულ ქვეყანაში იყავით, ავსტრიისთვის ნაკლები დღე დაგრჩებათ.

როცა ექიმი წინასწარ ამბობს, რომ ქიმიოთერაპიის კურსი, ქირურგია და რეაბილიტაცია ერთად სამ თვეს გადააჭარბებს, D კატეგორიის ვიზა დაგჭირდებათ. ავსტრიის ოფიციალური სახელმწიფო პორტალის მიხედვით, D ვიზა, როგორც წესი, 91 დღიდან ექვს თვემდე ყოფნის უფლებას იძლევა და მას ავსტრიის წარმომადგენლობები საზღვარგარეთ გასცემენ. იქვეა აღნიშნული, რომ ვიზის ქვეყნის შიგნით გაგრძელება მხოლოდ მკაცრად განსაზღვრულ გამონაკლის შემთხვევებშია შესაძლებელი. სხვა სიტყვებით, გრძელი მკურნალობის გეგმა ვიზასთან ერთად თბილისში უნდა მომზადდეს.

შესვლის წესები პოლიტიკური გადაწყვეტილებებით შეიძლება შეიცვალოს, ამიტომ ბილეთის ყიდვამდე ევროკომისიის სავიზო პოლიტიკის გვერდი გადაამოწმეთ. თუ ვიზა მაინც გჭირდებათ, საჭირო პაკეტს სამედიცინო ვიზის სერვისი ამზადებს: საავადმყოფოს წერილი, ხარჯთაღრიცხვა, თარგმნილი ისტორია და ფინანსური დასტური.

როგორ შევამოწმოთ ავსტრიული საავადმყოფო?

ავსტრიას ჰყავს საჯარო ქსელი, რომლის საავადმყოფოების უმეტესობას ფედერალური მიწები ფლობენ, სამედიცინო უნივერსიტეტების კლინიკები და კერძო საავადმყოფოები. ადგილობრივ სისტემაში საავადმყოფოს ხშირად Spital-ს უწოდებენ, რაც ძებნისას გამოგადგებათ. საერთაშორისო აკრედიტაცია აქ ისევე იშვიათია, როგორც გერმანიაში, ამიტომ მისი არქონა ავტომატურად ცუდ ნიშნად არ უნდა მიიჩნიოთ.

ოფიციალური პორტალი Kliniksuche.at

ავსტრიის სახელმწიფო პორტალი oesterreich.gv.at პაციენტებს მიუთითებს Kliniksuche.at-ზე, საინფორმაციო პლატფორმაზე, რომელსაც ჯანდაცვის ფედერალური სამინისტრო კურირებს. იქ ხშირად ჩატარებული ოპერაციებისთვის, მაგალითად მენჯ-ბარძაყის სახსრის ენდოპროთეზირებისა და კატარაქტის ოპერაციისთვის, ჩანს, რამდენი შემთხვევა უმკურნალა საავადმყოფომ, ქვეყნის მასშტაბის მონაცემებთან შედარებით. ეს ზუსტად ის ციფრია, რომლითაც გამოცდილება უნდა შეადაროთ.

პორტალი ყველა დიაგნოზს არ ფარავს: იშვიათი დაავადებებისა და რთული ონკოლოგიური ჩარევების მონაცემები იქ შეიძლება საერთოდ არ იყოს. ასეთ შემთხვევაში იგივე კითხვა პირდაპირ საავადმყოფოს დაუსვით და პასუხი წერილობით მოითხოვეთ. მოსალოდნელია, რომ პასუხი კონკრეტულ განყოფილებასა და პროცედურას ეხებოდეს და არა მთელ საავადმყოფოს.

რა ჰკითხოთ საავადმყოფოს წერილობით

• რომელი განყოფილება განიხილავს თქვენს შემთხვევას და ვინ არის პასუხისმგებელი ექიმი;
• სჭირდება თუ არა ჩამოსვლამდე დამატებითი კვლევები და რომელი გამოდგება საქართველოში ჩატარებული;
• რა შედის ხარჯთაღრიცხვაში, რამდენი საწოლდღეა გათვალისწინებული და რა ღირს დამატებითი დღე;
• შეთავაზებულია თუ არა „განსაკუთრებული კლასი" (Sonderklasse), რომელიც ექიმის არჩევასა და უკეთეს პალატას გულისხმობს და ცალკე ანაზღაურდება;
• ვინ იქნება თქვენი კონტაქტი და რომელ ენაზე მიმდინარეობს მიმოწერა.

თუ რამდენიმე საავადმყოფოს ერთდროულად განიხილავთ ან დიაგნოზი სადავოა, კლინიკისა და დამოუკიდებელი მეორე აზრის მოძიება დაგეხმარებათ, რომ შედარება ერთ ცხრილში და ერთ ენაზე გქონდეთ.

გერმანული ენა და სასამართლოს მიერ სერტიფიცირებული თარჯიმანი

ავსტრიული საავადმყოფოს ძირითადი სამუშაო ენა გერმანულია. ინგლისურ წერილს ბევრი ადმინისტრაცია უპასუხებს, მაგრამ სამედიცინო დოკუმენტების განხილვისას ექიმს გერმანული ტექსტი ურჩევნია, განსაკუთრებით ჰისტოლოგიური დასკვნისა და ოპერაციის ოქმის შემთხვევაში. ამიტომ ეპიკრიზი, კვლევების დასკვნები და ანალიზები ერთიან, თანმიმდევრულ გერმანულ ტერმინოლოგიაში თარგმნეთ, ერთი მთარგმნელის ან ერთი გუნდის მიერ.

საავადმყოფოსთვის დამოწმებული თარგმანი იშვიათად არის სავალდებულო. ოფიციალური ფორმა მაშინ ხდება მნიშვნელოვანი, როცა დოკუმენტს ავსტრიული სახელმწიფო უწყება, სასამართლო ან სადაზღვევო კომპანია ითხოვს. ავსტრიაში ასეთ თარგმანს ხშირად „საყოველთაოდ ნაფიცი და სასამართლოს მიერ სერტიფიცირებული თარჯიმანი" (allgemein beeideter und gerichtlich zertifizierter Dolmetscher) ადასტურებს. ეს წოდება კანონით არის დაცული, ხოლო ასეთი სპეციალისტების სიას იუსტიციის სამინისტრო აწარმოებს და ის იუსტიციის პორტალ JustizOnline-ზე იძებნება ენისა და რეგიონის მიხედვით.

საქართველოში შესრულებული ნოტარიული თარგმანი ზოგიერთ ავსტრიულ უწყებას შეიძლება არ ეყოს, ამიტომ წინასწარ ჰკითხეთ მიმღებს, რომელ ვარიანტს იღებს და სჭირდება თუ არა ქართულ დოკუმენტს აპოსტილი. ეს განსაკუთრებით ეხება სამოქალაქო აქტებს, მაგალითად დაბადების მოწმობას, როცა მშობელი ბავშვთან ერთად მიემგზავრება და ნათესაობის დადასტურება სჭირდება. ამის გასარკვევად გამოიყენეთ ხელსაწყო „აპოსტილი თუ ლეგალიზაცია?", ხოლო თარგმანის მოცულობასა და ფასს თარგმანის კალკულატორში ნახავთ.

დოკუმენტების პაკეტი: ვის რა სჭირდება?

ავსტრიაში მკურნალობისას ერთი და იგივე დოკუმენტი რამდენიმე მიმღებთან ხვდება და თითოეული სხვა ფორმას ითხოვს. ეს ცხრილი გეხმარებათ, თავიდანვე გადაწყვიტოთ, რა უნდა ითარგმნოს ჩვეულებრივად და რა ოფიციალურად. სრული პაკეტის შეგროვების წესი უცხოეთში მკურნალობის დოკუმენტების გზამკვლევშია.

ერთი პრაქტიკული რჩევა: პასპორტში, თარგმანებში, ბილეთსა და ინვოისში სახელი და გვარი ლათინურად ერთნაირად უნდა ეწეროს. ერთი ასოს სხვაობამაც კი შეიძლება საავადმყოფოს ან ბანკის დამატებითი შეკითხვა გამოიწვიოს.

ხარჯთაღრიცხვა, ავანსი და საბოლოო ანგარიში

უცხოელი პაციენტი, რომელსაც ავსტრიული სოციალური დაზღვევა არ აქვს, მკურნალობას თავად იხდის. საავადმყოფო ჩვეულებრივ ჯერ წერილობით შეფასებას აგზავნის და მის საფუძველზე ავანსს ითხოვს, რომლის გადახდის გარეშე გეგმიურ მიღებას იშვიათად ადასტურებს. გაწერის შემდეგ ფაქტობრივი ხარჯი ითვლება და ავანსთან სხვაობა სწორდება.

შეფასება ორიენტირია და არა ფიქსირებული ფასი. თუ მკურნალობის დროს გართულება ან დამატებითი კვლევა დაჭირდა, საბოლოო თანხა გაიზრდება. ამიტომ ჰკითხეთ, როგორ გაცნობებენ ხარჯის ზრდას და საჭიროა თუ არა თქვენი თანხმობა დამატებით მომსახურებაზე, როცა ეს სასწრაფო არ არის. ცალკე დააზუსტეთ, შედის თუ არა ფასში Sonderklasse, ექიმის ჰონორარი, რეაბილიტაცია და თანმხლების ღამისთევა. თანხა გადაიხადეთ მხოლოდ საავადმყოფოს ოფიციალურ ანგარიშზე, ინვოისის მიხედვით, და ყოველი გადახდის დასტური შეინახეთ.

თუ ხარჯის ნაწილს სახელმწიფო პროგრამისგან ან მუნიციპალიტეტისგან ითხოვთ, ქართულად თარგმნილი შეფასება და ინვოისები დაგჭირდებათ. სად მიმართოთ და რა თანმიმდევრობით, უცხოეთში მკურნალობის დაფინანსების გზამკვლევშია აღწერილი.

მგზავრობა, საცხოვრებელი და ყოველდღიური ცხოვრება მკურნალობისას

ავსტრიაში ჩასვლა საქართველოდან, როგორც წესი, ერთი ან ორი ფრენით ხდება, ზოგჯერ მეზობელი ქვეყნის აეროპორტის გავლით. ბილეთი მხოლოდ მიღების თარიღის წერილობითი დადასტურების შემდეგ იყიდეთ და დაბრუნების თარიღში მოქნილობა დაიტოვეთ. თუ პაციენტი სუსტადაა, ავიაკომპანიას წინასწარ აცნობეთ ეტლის ან სხვა დახმარების საჭიროების შესახებ; ავიაბილეთების სერვისი ასეთ მოთხოვნებსაც ითვალისწინებს.

• საცხოვრებელი თანმხლებისთვის: საავადმყოფოს ახლოს, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ერთი ხაზით, რომ ყოველდღიური ვიზიტი დამღლელი არ იყოს.
• ზეპირი თარგმანი: ინფორმირებული თანხმობის ხელმოწერა და გაწერის საუბარი ის მომენტებია, როცა ექიმის ყოველი სიტყვა ზუსტად უნდა გაიგოთ. ქართველი თარჯიმანი შეიძლება ადგილზე ან ვიდეოზარით ჩაერთოს.
• წამლები: რეგულარული პრეპარატები ორიგინალ შეფუთვაში და დანიშნულების გერმანული თარგმანით წაიღეთ, საკმარისი რაოდენობით მთელი პერიოდისთვის და რამდენიმე დღის მარაგით.
• ფული: ყოველდღიური ხარჯისთვის საბანკო ბარათი გამოდგება, თუმცა ბანკს წინასწარ აცნობეთ, რომ ბარათს საზღვარგარეთ გამოიყენებთ, და შეამოწმეთ დღიური ლიმიტი.

ავსტრიულ საავადმყოფოში ბევრი რამ წინასწარ განსაზღვრული წესით ხდება: ვიზიტის საათები, კვების რეჟიმი, ექიმთან საუბრის დრო. ოჯახს ურჩევნია, ერთი საკონტაქტო პირი ჰყავდეს, რომელიც პერსონალთან ურთიერთობს და ინფორმაციას დანარჩენ ნათესავებს უზიარებს. ასე ექიმს ერთი და იგივე კითხვაზე რამდენჯერმე პასუხი არ უწევს და ინფორმაციაც არ იკარგება. ყოველი დოკუმენტი, რომელსაც ჰოსპიტალიზაციისას მიიღებთ, ერთ საქაღალდეში და ფოტოასლად ტელეფონშიც შეინახეთ.

სახლში დაბრუნება და შემდგომი კონტროლი

გაწერისას ავსტრიული საავადმყოფო გერმანულ ენაზე გაძლევთ გამოწერის დოკუმენტს, რომელიც დიაგნოზს, ჩატარებულ ჩარევას, გამოკვლევების შედეგებს და შემდგომ დანიშნულებას აჯამებს. თუ ჰისტოლოგიის პასუხი ჯერ არ არის მზად, ჰკითხეთ, როდის და რა გზით მიიღებთ საბოლოო დასკვნას, და დაუტოვეთ ელფოსტა, რომელსაც რეგულარულად ამოწმებთ.

საქართველოში ოჯახის ექიმი ან ონკოლოგი ამ დოკუმენტს მხოლოდ ქართულ თარგმანში წაიკითხავს, ხოლო ავსტრიული სავაჭრო დასახელებით დაწერილ წამალს აფთიაქი ხშირად ვერ ამოიცნობს. ამიტომ გამოწერის დოკუმენტის თარგმანში თითოეული პრეპარატი საერთაშორისო დასახელებით, დოზითა და მიღების წესით უნდა ჩაიწეროს. საკონტროლო კვლევების პასუხები შემდგომში ავსტრიულ განყოფილებას თარგმნილი ეგზავნება, ამიტომ წინასწარ შეთანხმდით, ვინ განიხილავს მათ და რა ვადაში. სხვა მიმართულებების შესადარებლად წაიკითხეთ თურქეთის გზამკვლევიც.

ხშირად დასმული კითხვები ავსტრიაში მკურნალობაზე