უფასო გზამკვლევი

ჯანდაცვის სახელმწიფო პროგრამები 2026: რა შეიცვალა პაციენტისთვის, მედიკამენტებსა და დაფინანსების წესებში

2026 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამები მთავრობის 2025 წლის 31 დეკემბრის №655 დადგენილებამ დაამტკიცა; ისინი 1 იანვრიდან მოქმედებს და 2025 წლის პროგრამებს (№474 დადგენილება) ცვლის. პაციენტისთვის მთავარი სიახლეებია გულის თანდაყოლილი მანკის მქონე ბავშვების მკურნალობა საზღვარგარეთ, HPV ვაქცინის გავრცელება 45 წლამდე მამაკაცებზე, უფასო აცრა-ვიზიტი, იშვიათი დაავადებების ახალი კომპონენტები და წამლები, ხოლო წლის განმავლობაში საყოველთაო ჯანდაცვასა და რეფერალური კომისიის წესშიც შევიდა ცვლილებები. ამ გვერდს ყოველწლიურად ვაახლებთ: მომდევნო წლის პროგრამების გამოქვეყნებისთანავე და მიმდინარე წელს მიღებული ყოველი არსებითი ცვლილების შემდეგ.

რა შეიცვალა 2026 წელს: ცხრილი თარიღებითა და წყაროებით

ცხრილში მხოლოდ ის ცვლილებებია, რომლებიც პაციენტის უფლებებზე, მომსახურების მოცულობაზე ან განაცხადის წესზე მოქმედებს და რომლებიც ოფიციალურ ტექსტებში გადავამოწმეთ. ტექნიკური ცვლილებები, როგორიცაა მიმწოდებლების სიები, შესყიდვის წესები და ცალკეული ხაზების ბიუჯეტი, აქ არ შეგვიტანია. „დან“ სვეტში მითითებულია თარიღი, როდიდანაც ნორმა მოქმედებს.

2026 წლის ცვლილებები ჯანდაცვის სახელმწიფო პროგრამებში: სფერო, ცვლილების შინაარსი, ამოქმედების თარიღი და წყარო
სფერორა შეიცვალადანწყარო
ბავშვთა კარდიოქირურგია საზღვარგარეთახალი კომპონენტი 18 წლამდე ბავშვებისთვის, რომელთაც საქართველოში არარსებული ოპერაციული მეთოდი სჭირდებათ; გადაწყვეტილებას რეფერალური კომისია იღებს2026 წლის 1 იანვარი; კომისიის წესში 29 აპრილიდან№655, დანართი 19; №169
გულის მანკის ოპერაციები საქართველოშიქირურგიისა და კათეტერიზაციის ზღვრული ტარიფები გაიზარდა, შემოვიდა შედეგების ინდიკატორები; თანაგადახდის წესი არ შეცვლილა1 მაისიდან დამდგარი შემთხვევები№196 (№36-ის დანართი 1.11)
რეფერალური კომისიის დოკუმენტებიფორმა IV-100/ა დეტალურად, ICD-10 და/ან NCSP კოდებით; უცხოური ინვოისი ხარჯების სავალდებულო ჩაშლით29 აპრილი№169
თვალის მკურნალობა უცხოეთშიდოკუმენტები ჯერ საქართველოს ყველა რეგისტრირებულ თვალის ქირურგიულ კლინიკას ეგზავნება დასტურისთვის1 მაისი№169
HPV ვაქცინამამრობითი სქესის პირებისთვის „გაწმენდის“ რაუნდების ასაკი 13-26 წლიდან 13-45 წლამდე გაფართოვდა1 იანვარი№655, დანართი 2
გეგმური აცრებიუფასოა არა მხოლოდ ვაქცინა, არამედ აცრა-ვიზიტი და ექიმის კონსულტაციაც; მშობლებს აცრაზე მოწვევა SMS-ით მოდის1 იანვარი№655, დანართი 2
კიბოს სკრინინგიძუძუს კიბოს სკრინინგი მამომობილით დაგეგმილ დასახლებებში, თბილისის ჩათვლით; სკრინინგზე მოწვევა SMS-ით1 იანვარი№655, დანართი 1
იშვიათი ნერვ-კუნთოვანი დაავადებებიდიუშენისა და ბეკერის კუნთოვანი დისტროფიის, სპინალური კუნთოვანი ატროფიის მქონე პირების მეთვალყურეობა, თანაგადახდის გარეშე23 აპრილი№162
იშვიათი დაავადებების წამლებისმა-ს, დიუშენის დისტროფიისა და ცისტური ფიბროზის მედიკამენტების ჩამონათვალი მინისტრის აქტით ფართოვდება; დიუშენზე სახელდებით დაემატა დეფლაზაკორტი30 ივლისი№360
ცისტური ფიბროზიახალი მედიკამენტით მკურნალობისთვის საჭირო ამბულატორიული მომსახურება სრულად ფინანსდება; სამინისტრომ ტრიკაფტას შესყიდვა გამოაცხადა8 ოქტომბერი; განცხადება 11 აგვისტოს№486; პირველი არხი
ძვლის ტვინის გადანერგვის შემდეგრუქსოლიტინიბი სტეროიდრეზისტენტული GVHD სინდრომის დროს, 18 წლამდე ბავშვების ჩათვლით1 ივლისი№291
კოხლეარული იმპლანტიორმხრივი იმპლანტი მძიმე და ღრმა სენსონევრალური სმენადაქვეითებისას, თუ მოთხოვნა სააგენტოში 4 წლამდე შევიდა6 ივლისი№301
შემოსავლის დათვლა საყოველთაოშიწლიურ შემოსავალს შეიძლება გამოაკლდეს შშმ პირისთვის ჩარიცხული დაგროვებითი პენსიაც21 სექტემბერი№450
სამშობიარო სახლები2026 წლიდან დადებულ ხელშეკრულებაზე საკეისროს 70%-ზე მეტი წილი მიმწოდებლის სტატუსის შეჩერებას იწვევს1 იანვარი (უკუძალით)№40
დიალიზისისხლძარღვოვანი მიდგომა და პერიტონეული დიალიზის კათეტერი თავად დიალიზის პროგრამით ფინანსდება1 იანვარი№655, დანართი 15
ჩანაცვლებითი თერაპია და C ჰეპატიტიმიმწოდებელი ვალდებულია C ჰეპატიტით დადებითი პაციენტი ჰეპატიტის მართვის პროგრამაში ჩართოს1 მარტი№655, დანართი 9
ორგანოთა გადანერგვის კანონიამოქმედდა ახალი კანონი „ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“ და 2000 წლის კანონი ძალადაკარგულია; ცოცხალ დონაციას ცოცხალი დონაციის კომისიისა და სასამართლოს თანხმობა სჭირდება1 სექტემბერიკანონი №3611

შედარება 2025 წლის პროგრამების წლის ბოლოს მოქმედ რედაქციას (№474, matsne-ის 2025 წლის ბოლო კონსოლიდირებული ტექსტი) და 2026 წლის პროგრამების გამოქვეყნებულ ტექსტს ეფუძნება, ასევე №655, №36 და №331 დადგენილებების 2026 წლის 12 ოქტომბრამდე გამოქვეყნებულ ცვლილებებს. თარიღები ნორმის ამოქმედებას აღნიშნავს და არა მიღებას.

ბავშვთა კარდიოქირურგია: უცხოეთის კომპონენტი და ახალი ტარიფები საქართველოში

2026 წლის ყველაზე თვალსაჩინო სიახლე გულის თანდაყოლილი მანკის მქონე ბავშვებს ეხება და ორ დონეზე ხდება. პირველი საზღვარგარეთ მკურნალობაა. რეფერალური მომსახურების პროგრამას (№655, დანართი 19) ახალი კომპონენტი დაემატა: 18 წლამდე ბავშვის მკურნალობა იმ კარდიოქირურგიული მეთოდით, რომელიც საქართველოში არ ტარდება, „ბავშვთა კარდიოქირურგიის კონვენციის“ პირობებით. მოსარგებლეს რეფერალური კომისია ადგენს, ხოლო თბილისში რეგისტრირებული ბავშვები, რომლებსაც თბილისის მუნიციპალიტეტის შესაბამისი პროგრამა ფარავს, ამ კომპონენტიდან გამორიცხულია.

აპრილში კომისიის საქმიანობის წესიც (№331) შესაბამისობაში მოვიდა. №169 დადგენილებით მოსარგებლეთა წრეს დაემატა ეს ბავშვები და ჩაიწერა, რომ კონვენცია ჟენევის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალს, თბილისის მერიასა და ჯანდაცვის სამინისტროს შორისაა გაფორმებული. ამ ბავშვებზე არ ვრცელდება საზღვარგარეთ მკურნალობის ზოგადი მოთხოვნები, მაგალითად ექიმის რეკომენდაცია ფორმა 100-ში და ინვოისის ხარჯების ჩაშლა: მომსახურება კონვენციის პირობებით ფინანსდება. რა თანმიმდევრობით მიდის განაცხადი კომისიაში, რეფერალური პროგრამის გზამკვლევში აღვწერეთ, ბავშვის შემთხვევის სხვა წყაროები კი ბავშვის მკურნალობის დაფინანსების გვერდზეა.

ოპერაციები საქართველოში: რამდენით გაიზარდა ზღვრული ტარიფი

მეორე დონე შიდა მკურნალობაა. საყოველთაო ჯანდაცვის დანართი 1.11 („გულის თანდაყოლილი მანკების მკურნალობა“) მაისში ახალი რედაქციით ჩამოყალიბდა და ის 2026 წლის 1 მაისიდან დამდგარ შემთხვევებზე ვრცელდება. მომსახურება კვლავ ფაქტობრივი ხარჯით ანაზღაურდება, ოღონდ არაუმეტეს კატეგორიის ზღვრული ტარიფისა, და სწორედ ეს ზღვრები გაიზარდა:

გულის თანდაყოლილი მანკის ქირურგიული მკურნალობის ზღვრული ტარიფები კატეგორიების მიხედვით, 2026 წლის 1 მაისამდე და შემდეგ
ქირურგიის კატეგორიატარიფი 1 მაისამდე (ლარი)ტარიფი 1 მაისიდან (ლარი)
I7 33110 176
II11 79716 304
III17 63720 918
IV23 34829 332
V30 55830 974
VI47 72059 884

კათეტერიზაციის ტარიფებიც გადაიხედა, მაგალითად IV კატეგორიის ჩარევის ზღვარი 10 406-დან 17 313 ლარამდე გაიზარდა. თანაგადახდის წესი იგივე დარჩა: ზოგადად პროგრამა ფაქტობრივი ხარჯის 70%-ს ფარავს, 18 წლამდე პაციენტები და სოციალურად დაუცველთა ჯგუფის მოსარგებლეები არ იხდიან, დაცული ჯგუფების სხვა ზრდასრული მოსარგებლეები 20%-ს იხდიან, საპენსიო ასაკის პირები კი 10%-ს. ახალია ხარისხის მოთხოვნაც: კლინიკებმა შედეგების ინდიკატორები პირველად 2027 წლის 1 თებერვლამდე უნდა წარადგინონ, ხოლო 2028 წლის 1 მარტიდან მიმწოდებლად დარჩება მხოლოდ ის, ვინც მინისტრის აქტით დადგენილ პირობებს დააკმაყოფილებს. ოჯახისთვის მაღალი ზღვარი იმას ნიშნავს, რომ ძვირადღირებულ ოპერაციაზე პროგრამის წილი შეიძლება გაიზარდოს; რამდენს დაფარავს პროგრამა კონკრეტულ შემთხვევაში, კლინიკას წერილობით ჰკითხეთ. მომავალში კი კლინიკის არჩევისას მისი შედეგების მაჩვენებლებიც გადამწყვეტი გახდება.

რეფერალური კომისია: რა შეიცვალა განაცხადისა და განხილვის წესში?

რეფერალური კომისია, რომელიც სოლიდარობის ფონდთან მოქმედებს, ინდივიდუალურ განაცხადებს №331 დადგენილებით განიხილავს. 2026 წლის 27 აპრილის №169 დადგენილებამ, რომელიც 29 აპრილს გამოქვეყნდა, სამ პრაქტიკულ საკითხს შეეხო.

  • ფორმა IV-100/ა უფრო მკაცრად შემოწმდება. ცნობაში ყველა პუნქტი მკაფიოდ და დეტალურად უნდა იყოს ახსნილი, ICD-10 და/ან NCSP კოდებით: სრული დიაგნოზი, თანმხლები დაავადებები და გართულებები, ანამნეზი, ჩატარებული კვლევები და დაავადების მიმდინარეობა. უცხოეთში მკურნალობის მოთხოვნისას დამატებით საჭიროა ექიმის რეკომენდაცია ამ საჭიროებაზე, ისევ კოდებით.
  • უცხოური ინვოისი ხარჯების მიხედვით უნდა იყოს ჩაშლილი. ნათარგმნ და ნოტარიულად დამოწმებულ ანგარიშ-ფაქტურაში ცალკე უნდა ჩანდეს არასამედიცინო ხარჯი (ტრანსფერი, სასტუმრო, თანმხლები პირი) და სამედიცინო ხარჯი: ოპერაცია, კონსერვატიული მკურნალობა, დიაგნოსტიკა, ქიმიოთერაპია, სხივური თერაპია.
  • თვალის მკურნალობა უცხოეთში 1 მაისიდან ჯერ საქართველოში მოწმდება. კომისია დოკუმენტებს უგზავნის ყველა რეგისტრირებულ ქართულ კლინიკას, რომელსაც თვალის ქირურგიის ნებართვა აქვს, და ელოდება დასტურს, შეუძლიათ თუ არა იგივე მომსახურების გაწევა. საჭიროების შემთხვევაში დოკუმენტები სამინისტროს დარგის ექსპერტსაც ეგზავნება.

პრაქტიკული შედეგი ის არის, რომ არასრული ცნობა ან ერთი ჯამური თანხით შედგენილი უცხოური ინვოისი განაცხადს ახლა უფრო ხშირად შეაჩერებს. სანამ დოკუმენტებს შეიტანთ, ექიმს სთხოვეთ ფორმა 100-ში კოდების ჩაწერა, ხოლო უცხოურ კლინიკას ინვოისის ჩაშლა. ნათარგმნ ინვოისსა და ცნობაში ციფრები და კოდები ზუსტად უნდა ემთხვეოდეს ორიგინალს, ამიტომ ფინანსური დოკუმენტების თარგმანი და ფორმა 100-ის თარგმანი ნოტარიულ დამოწმებასთან ერთად ერთ პაკეტად დაგეგმეთ. თვალის ოპერაციის შემთხვევაში კი წინასწარ გაარკვიეთ, რომელი ქართული კლინიკა ასრულებს იმავე ჩარევას: თუ დასტური მოვა, კომისია უცხოეთის დაფინანსებაზე, სავარაუდოდ, უარს იტყვის. უცხოეთის დაფინანსების დეტალური ლოგიკა საზღვარგარეთ მკურნალობის დაფინანსების გზამკვლევშია.

იშვიათი დაავადებები და მედიკამენტები: ყველაზე დინამიკური სფერო

იშვიათი დაავადებების პროგრამა (№655, დანართი 17) 2026 წელს სამჯერ შეიცვალა და ბიუჯეტიც ყველაზე მეტად აქ გაიზარდა: თავდაპირველი 70,0 მილიონი ლარიდან 84,9 მილიონ ლარამდე.

აპრილი: ნერვ-კუნთოვანი დაავადებების მეთვალყურეობა

23 აპრილიდან ამოქმედდა ახალი კომპონენტი დიუშენის და ბეკერის კუნთოვანი დისტროფიისა და სპინალური კუნთოვანი ატროფიის მქონე მოქალაქეებისთვის. მოსარგებლეს წელიწადში ერთი სტაციონარული და ორი ამბულატორიული მეთვალყურეობა ეკუთვნის, რომელიც მოიცავს ნევროლოგის, კარდიოლოგის, პულმონოლოგის, ენდოკრინოლოგის, გასტროენტეროლოგის ან ნუტრიციოლოგისა და ორთოპედის კონსულტაციებს, ასევე ელექტროკარდიოგრაფიას, ექოკარდიოსკოპიას, ჰოლტერ-მონიტორინგს, სპირომეტრიას, დენსიტომეტრიასა და ლაბორატორიულ კვლევებს. მომსახურება სრულად, თანაგადახდის გარეშე ანაზღაურდება, ხოლო მიმწოდებელია საყოველთაო ჯანდაცვის სტაციონარული დაწესებულება, რომელიც პროგრამაში მონაწილეობას დაადასტურებს.

ივლისი: მედიკამენტების ღია ჩამონათვალი

30 ივლისიდან პროგრამის ტექსტი სამ დაავადებაზე „ღია“ გახდა: სპინალური კუნთოვანი ატროფიის სპეციფიკური მედიკამენტები, დიუშენის დისტროფიის დროს დეფლაზაკორტის გარდა სხვა მედიკამენტები და ცისტური ფიბროზის დროს არსებული სიის მიღმა სხვა მედიკამენტები მინისტრის სამართლებრივი აქტით განისაზღვრება. ეს მნიშვნელოვანია: ახალი წამლის დასამატებლად მთავრობის დადგენილების შეცვლა აღარ არის საჭირო, საკმარისია მინისტრის აქტი.

აგვისტო-ოქტომბერი: ცისტური ფიბროზი

პირველი არხის 11 აგვისტოს ცნობით, ჯანდაცვის სამინისტრომ Vertex Pharmaceuticals-თან შეთანხმების შემდეგ ცისტური ფიბროზის ინოვაციური მედიკამენტის, ტრიკაფტას შესყიდვა გამოაცხადა, ორი წლიდან ზევით ასაკის პაციენტებისთვის შესაბამისი გენეტიკური მუტაციით. ოქტომბრის №486 დადგენილებამ, რომელიც 8 ოქტომბერს ამოქმედდა, ახალი მედიკამენტით უზრუნველყოფისთვის საჭირო ამბულატორიული მომსახურება (კონსულტაციები, ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული კვლევები) სრულად, თანაგადახდის გარეშე დააფინანსა და იგივე მიდგომა დიუშენის დისტროფიის ახალ მედიკამენტებზეც გაავრცელა. კონკრეტული პაციენტისთვის წამლის დანიშვნა და კრიტერიუმების შეფასება მკურნალი ექიმისა და პროგრამის წესების საქმეა; ზოგადი სურათი იმის შესახებ, რომელი წამალი რომელ პროგრამაშია, მედიკამენტების დაფინანსების გზამკვლევშია.

საყოველთაო ჯანდაცვა: 2026 წლის ცვლილებები №36 დადგენილებაში

საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამა №655-ის ნაწილი არ არის; ის მთავრობის 2013 წლის №36 დადგენილებით მოქმედებს და მას ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო ახორციელებს. 2026 წელს ამ დადგენილებაში ექვსი ცვლილება შევიდა. არცერთს არ შეუცვლია ძირითადი კატეგორიები, გეგმური ოპერაციის ლიმიტი ან თანაგადახდის წილები, რომლებიც საყოველთაო ჯანდაცვის გზამკვლევშია აღწერილი. ცვლილებები კონკრეტულ მომსახურებებს ეხება:

  • რუქსოლიტინიბი GVHD-ის დროს (1 ივლისიდან). ონკოლოგიური მედიკამენტების ნუსხით შესყიდული რუქსოლიტინიბი ონკოჰემატოლოგიურ პაციენტებზეც გაიცემა, თუ ძვლის ტვინის გადანერგვის შემდეგ სტეროიდრეზისტენტული „ტრანსპლანტატი მასპინძლის წინააღმდეგ“ (GVHD) სინდრომი განუვითარდათ. ეს 18 წლამდე ბავშვებზეც ვრცელდება.
  • ორმხრივი კოხლეარული იმპლანტი (6 ივლისიდან). კოხლეარული იმპლანტის მოსარგებლეებს დაემატნენ მძიმე და ღრმა სენსონევრალური სმენადაქვეითების მქონე პირები, რომლებსაც ორმხრივი იმპლანტი სჭირდებათ, თუ მოთხოვნა სააგენტოში 4 წლამდე ასაკში შევიდა. დეტალურ პირობებს მინისტრის აქტი ადგენს, ამიტომ განაცხადის ვადა ბავშვის მეოთხე დაბადების დღემდე უნდა გაითვალისწინოთ.
  • შემოსავლის გამოკლება (21 სექტემბრიდან). წესს, რომლითაც წლიურ შემოსავალს აკლდება ერთჯერადი, მათ შორის საქველმოქმედო დახმარება ან კომპენსაცია, დაემატა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირისთვის ჩარიცხული დაგროვებითი პენსია. ეს მნიშვნელოვანია მათთვის, ვინც ამ თანხის გამო 40 000 ლარის ზღვარს გადააჭარბებდა და პაკეტის ნაწილს დაკარგავდა. გამოკლება ავტომატური არ არის: თანხის ბუნება სააგენტოსთან დოკუმენტურად უნდა დაადასტუროთ.
  • სამშობიარო სახლების კონტროლი (1 იანვრიდან). თებერვალში მიღებული ცვლილება უკუძალით ვრცელდება: თუ 2026 წლიდან დადებული ხელშეკრულებით მომუშავე სამეანო დაწესებულებაში პირველი სამი თვის ანალიზით მშობიარობათა 70%-ზე მეტი საკეისრო კვეთით დასრულდა, სააგენტო მას მიმწოდებლის სტატუსს მეხუთე თვიდან უჩერებს, ხოლო 2027 წლის 1 თებერვლიდან მიმწოდებლები 12-თვიანი ანალიზით შეირჩევიან.
  • ცოფის პოსტექსპოზიციური პროფილაქტიკა (1 ივლისიდან). სურსათის ეროვნული სააგენტოს მაღალი რისკის თანამშრომლებს ის თანაგადახდის გარეშე ეკუთვნით, დაზღვევისა და შემოსავლის მიუხედავად.

მეექვსე ცვლილება ზემოთ აღწერილ გულის თანდაყოლილი მანკების ტარიფებს ეხება. თუ თქვენი კატეგორია სოციალურ სტატუსზეა დამოკიდებული, მისი სიზუსტე ცალკე შეამოწმეთ სოციალური სტატუსის გზამკვლევით.

აცრები და სკრინინგი: რა გაფართოვდა 2026 წელს?

პრევენციულ პროგრამებში ცვლილებები ნაკლებად ჟღერს, მაგრამ ოჯახების დიდ ნაწილს ეხება.

იმუნიზაცია (დანართი 2)

  • HPV ვაქცინა მამაკაცებისთვის. 2025 წელს ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის „გაწმენდის“ რაუნდები მამრობითი სქესის 13-26 წლის პირებს მოიცავდა, 2026 წლიდან კი 13-45 წლის პირებს, როგორც ქალებისთვის უკვე იყო. სქემა იგივეა: 15 წლამდე ორი დოზა მინიმუმ ექვსთვიანი ინტერვალით, 15 წლიდან სამი დოზა.
  • უფასო აცრა-ვიზიტი. თუ ბავშვს აცრისთვის იმ დაწესებულებაში მიიყვანთ, სადაც ის გეგმურ ამბულატორიულ მომსახურებაზე რეგისტრირებული არ არის, დაწესებულებას ეკრძალება გადაგახდევინოთ არა მხოლოდ ვაქცინის, არამედ აცრა-ვიზიტისა და ექიმის კონსულტაციის ღირებულებაც. 2025 წლის ტექსტში უფასო მხოლოდ ვაქცინა იყო.
  • მოწვევა და მიდევნება. მშობლებს ბავშვის კუთვნილ აცრაზე მოწვევა იმუნიზაციის ელექტრონული სისტემიდან SMS-ით მოდის, ხოლო ნულოვანი დოზით აუცრელი და არასრულად აცრილი ბავშვების მოძიება ცალკე ღონისძიებად ჩამოყალიბდა.

დაავადებათა ადრეული გამოვლენა (დანართი 1)

ძუძუს კიბოს ორგანიზებული სკრინინგი დაავადებათა კონტროლის ცენტრის მიერ დაგეგმილ დასახლებებში მამომობილითაც ტარდება, ანუ მობილური მამოგრაფიითა და საჭიროებისას ულტრაბგერით, თბილისში რეგისტრირებული ქალების ჩათვლით. სკრინინგზე პირველადი თუ განმეორებითი მოწვევა რეგისტრირებულ მობილურ ნომერზე პერსონალიზებული SMS-ით იგზავნება. ბავშვებში სისხლში ტყვიის ზედამხედველობის პილოტური სისტემა, რომელიც 2025 წელს თბილისითა და რამდენიმე რეგიონით შემოიფარგლებოდა, 2026 წლის ტექსტში საქართველოს რეგიონებზე ვრცელდება. ამ პროგრამის ბიუჯეტი 3,4-დან 4,6 მილიონ ლარამდე გაიზარდა.

დიალიზი, დამოკიდებულების მკურნალობა, ფსიქიკური ჯანმრთელობა და ბიუჯეტები

რამდენიმე პროგრამაში ცვლილება ტექნიკური ჩანს, მაგრამ პაციენტის გზაზე მოქმედებს:

  • დიალიზი (დანართი 15). ჰემოდიალიზისთვის სისხლძარღვოვანი მიდგომის შექმნა და პერიტონეული დიალიზის კათეტერის ჩადგმა ან ამოღება 2025 წელს საყოველთაო ჯანდაცვის DRG სისტემით ფინანსდებოდა, 2026 წლიდან კი დიალიზის პროგრამის კომპონენტია და მინისტრის აქტით დადგენილი ტარიფებით ანაზღაურდება. მომლოდინეთა რეესტრისა და რიგითობის წესი პროგრამის ტექსტიდან ამოღებულია; რეგისტრაციის წესს სააგენტო სამინისტროსთან შეთანხმებით ადგენს. სიცოცხლისთვის საშიშ მდგომარეობაში დიალიზზე დაუყოვნებლივ მიერთების მოთხოვნა უცვლელია.
  • ნარკომანიით დაავადებულთა მკურნალობა (დანართი 9). სტაციონარული დეტოქსიკაციის მინიმალური ხანგრძლივობა 10 საწოლდღედ, პირველადი რეაბილიტაციისა კი მინიმუმ სამ სეანსად ჩაიწერა. 1 მარტიდან ჩანაცვლებითი თერაპიის მიმწოდებლები, მათ შორის პენიტენციური დაწესებულებების მომსახურე, ვალდებულნი არიან, C ჰეპატიტით დადებითი პაციენტი ჰეპატიტის მართვის პროგრამის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში ჩართონ.
  • დიაბეტი (დანართი 13). ივლისიდან დიაბეტის მედიკამენტებს პენიტენციურ დაწესებულებებში მყოფი პირებიც იღებენ, მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტის მიუხედავად.
  • სოფლის ექიმი (დანართი 18). სოფლის ექიმის თვიური ხელფასი 1 362,50-დან 1 462,50 ლარამდე, ექთნისა კი 1 118,75-დან 1 218,75 ლარამდე გაიზარდა.

როგორ შეიცვალა მთავარი პროგრამების ბიუჯეტი

პაციენტზე ორიენტირებული სახელმწიფო პროგრამების ბიუჯეტი მილიონ ლარში, 2025 და 2026 წლები
პროგრამა2025, თავდაპირველი2025, წლის ბოლოს2026, თავდაპირველი2026, ცვლილებების შემდეგ
იმუნიზაცია30,026,930,026,2
ტუბერკულოზის მართვა17,510,018,017,0
ნარკომანიით დაავადებულთა მკურნალობა15,016,128,026,0
ფსიქიკური ჯანმრთელობა50,042,455,052,0
დიაბეტის მართვა30,025,430,030,0
ძვლის ტვინისა და ღვიძლის ტრანსპლანტაცია8,512,412,012,0
დიალიზი და თირკმლის ტრანსპლანტაცია50,048,052,047,0
პალიატიური მზრუნველობა7,18,58,58,5
იშვიათი დაავადებები55,065,670,084,9
რეფერალური მომსახურება69,886,870,070,0

ციფრები №474 და №655 დადგენილებების ბიუჯეტის მუხლებიდანაა, დამრგვალებულია მეათედამდე და ასახავს 2026 წლის 12 ოქტომბრამდე გამოქვეყნებულ ცვლილებებს. ბიუჯეტი პროგრამის ასიგნებაა და არა ინდივიდუალური უფლება: წლის განმავლობაში ის ხშირად იცვლება, როგორც 2025 წელს რეფერალური მომსახურების შემთხვევაში მოხდა.

რას ნიშნავს ეს ყველაფერი პაციენტისთვის?

ცვლილებები კანონის ენაზეა დაწერილი, მაგრამ მათ უკან ხუთი პრაქტიკული დასკვნა დგას.

  1. თარიღი შეამოწმეთ, არა მხოლოდ წესი

    ყოველ ცვლილებას საკუთარი ამოქმედების თარიღი აქვს. გულის მანკის ახალი ტარიფები 1 მაისამდე დამდგარ შემთხვევაზე არ ვრცელდება, თვალის მკურნალობის ახალი შემოწმება კი 1 მაისამდე შეტანილ განაცხადზე. თქვენი შემთხვევის თარიღი ჩაიწერეთ და კლინიკას ან კომისიას ჰკითხეთ, რომელი რედაქცია გამოიყენეს.

  2. 2025 წლის უარი 2026 წლის წესით გადახედეთ

    თუ შარშან უარი მიიღეთ HPV აცრაზე ასაკის გამო, ნერვ-კუნთოვანი დაავადების მეთვალყურეობაზე ან ორმხრივ კოხლეარულ იმპლანტზე, ახალი წესით შეიძლება უკვე მოსარგებლე იყოთ. ახალი განცხადება ძველის გასაჩივრებაზე ხშირად სწრაფია.

  3. დოკუმენტები ახალი სტანდარტით მოამზადეთ

    რეფერალური კომისიისთვის ფორმა 100 კოდებით და უცხოური ინვოისი ჩაშლილი ხარჯებით ახლა მინიმალური მოთხოვნაა. თარგმანი და ნოტარიული დამოწმება წინასწარ დაგეგმეთ, რომ განაცხადი ტექნიკურ ხარვეზზე არ დაბრუნდეს.

  4. მინისტრის აქტებს ადევნეთ თვალი

    იშვიათი დაავადებების ახალი წამლები, ორმხრივი იმპლანტის პირობები და დიალიზის ტარიფები მინისტრის აქტებით დგინდება. ეს აქტები დადგენილებაზე ხშირად იცვლება, ამიტომ კონკრეტული პირობა ექიმთან ან სააგენტოს ცხელ ხაზზე დააზუსტეთ.

  5. უარი წერილობით მოითხოვეთ

    თუ კლინიკა ან უწყება ამბობს, რომ ახალი წესი თქვენზე არ ვრცელდება, მოითხოვეთ წერილობითი პასუხი ნორმის მითითებით. გასაჩივრების ვადები და გზა უარის გასაჩივრების გზამკვლევშია.

თუ არ ხართ დარწმუნებული, რომელ კომპონენტში ხვდება თქვენი შემთხვევა 2026 წლის წესებით, დაფინანსების მოძიების სერვისის ფარგლებში იურისტი გადაამოწმებს დადგენილების მოქმედ რედაქციას, ხოლო პაციენტის უფლების დარღვევისას პაციენტის უფლებების დაცვის სერვისი გამოგადგებათ. Solidaroba.ge სახელმწიფო უწყება ან ფონდი არ არის და დაფინანსებას არ გასცემს: ჩვენ ვეხმარებით დოკუმენტებით, თარგმანითა და იურიდიული მომზადებით.

ხშირად დასმული კითხვები 2026 წლის ცვლილებებზე

სად ვნახო 2026 წლის პროგრამების ოფიციალური ტექსტი?

ოფიციალური ტექსტი საკანონმდებლო მაცნეზე, matsne.gov.ge-ზეა: მოძებნეთ საქართველოს მთავრობის 2025 წლის 31 დეკემბრის №655 დადგენილება „2026 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების დამტკიცების შესახებ“. პროგრამები დადგენილების დანართშია, თითოეული ცალკე ნომრით, მაგალითად იშვიათი დაავადებები მე-17 დანართია, რეფერალური მომსახურება კი მე-19. გვერდზე ჩანს ცვლილებების სიაც თარიღებით. საყოველთაო ჯანდაცვა ცალკე, 2013 წლის №36 დადგენილებაშია, რეფერალური კომისიის წესი კი 2010 წლის №331 დადგენილებაში. ყოველთვის ბოლო კონსოლიდირებული რედაქცია გახსენით.

საყოველთაო ჯანდაცვის თანაგადახდა 2026 წელს შეიცვალა?

2026 წლის 12 ოქტომბრის მდგომარეობით არა. ამ წელს №36 დადგენილებაში შეტანილმა ექვსმა ცვლილებამ არ შეცვალა ძირითადი კატეგორიები, გეგმური ოპერაციის წლიური ლიმიტი და თანაგადახდის პროცენტები. ცვლილებები კონკრეტულ მომსახურებებს შეეხო: გულის თანდაყოლილი მანკის ტარიფებს, რუქსოლიტინიბს ტრანსპლანტაციის შემდეგ, ორმხრივ კოხლეარულ იმპლანტს, შემოსავლის დათვლას, სამშობიარო სახლების კონტროლსა და ცოფის პროფილაქტიკას. თანაგადახდა მაინც ინდივიდუალურად მოწმდება, რადგან ის თქვენს კატეგორიაზე, შემოსავალზე და დაზღვევაზეა დამოკიდებული. ზუსტი ოდენობა ჩარევამდე კლინიკას წერილობით მოსთხოვეთ.

შვილს გულის ოპერაცია უცხოეთში სჭირდება. ახალ კომპონენტს როგორ მივმართო?

ახალი კომპონენტი 18 წლამდე ბავშვებს ეხება, რომელთაც ისეთი კარდიოქირურგიული მეთოდი სჭირდებათ, რომელიც საქართველოში არ ტარდება. მოსარგებლეს რეფერალური კომისია ადგენს, ამიტომ პირველი ნაბიჯი კომისიისთვის განცხადების წარდგენაა, დეტალური ფორმა IV-100/ა-ითა და კარდიოქირურგის დასკვნით. მკურნალობა ბავშვთა კარდიოქირურგიის კონვენციის პირობებით ფინანსდება, რომელიც ჟენევის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალთანაა გაფორმებული. თუ ბავშვი თბილისშია რეგისტრირებული, ის ამ კომპონენტიდან გამორიცხულია და თბილისის მუნიციპალიტეტის შესაბამის პროგრამას უნდა მიმართოთ. სამედიცინო გადაწყვეტილებას, საჭიროა თუ არა უცხოეთი, მხოლოდ ექიმები იღებენ.

მამაკაცი ვარ, 35 წლის. HPV-ის აცრა უფასოდ მეკუთვნის?

2026 წლის პროგრამით ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა „გაწმენდის“ რაუნდების ფარგლებში მამრობითი სქესის 13-45 წლის პირებსაც ეხება, ამიტომ 35 წლის მამაკაცი ასაკით ამ ჯგუფში ხვდება. 15 წლის შემდეგ სქემა სამი დოზისგან შედგება: მეორე დოზა პირველიდან ორი თვის, მესამე კი ექვსი თვის შემდეგ კეთდება. „გაწმენდის“ რაუნდები დაავადებათა კონტროლის ცენტრის მიერ ორგანიზებული ღონისძიებაა, ამიტომ ახლომდებარე ამცრელ დაწესებულებაში ან საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრში დააზუსტეთ, ტარდება თუ არა აცრა ახლა და ვაქცინა მარაგშია თუ არა. აცრის მიზანშეწონილობაზე ექიმს გაესაუბრეთ.

იშვიათი დაავადების ახალ წამალს როდის მივიღებ?

ეს ორ რამეზეა დამოკიდებული: მინისტრის აქტზე, რომელიც კონკრეტულ მედიკამენტს და მისი გაცემის წესს ამტკიცებს, და შესყიდვის დასრულებაზე. 2026 წლის ივლისის ცვლილებით სმა-ს, დიუშენის დისტროფიისა და ცისტური ფიბროზის წამლების ჩამონათვალი მინისტრის აქტით ფართოვდება, ხოლო ცისტური ფიბროზის შემთხვევაში სამინისტრომ ტრიკაფტას შესყიდვა აგვისტოში გამოაცხადა. პაციენტის ჩართვას მკურნალი ექიმის შეფასება და პროგრამის კრიტერიუმები განსაზღვრავს. ექიმს სთხოვეთ, თქვენი შემთხვევა სააგენტოსთან დააზუსტოს, და მოითხოვეთ წერილობითი ინფორმაცია მოსალოდნელ ვადაზე.

გვერდს როდის განაახლებთ და როგორ გავიგო ახალი ცვლილებები?

ამ გვერდს ყოველწლიურად ვაახლებთ: 2027 წლის პროგრამების დადგენილების გამოქვეყნებისთანავე, რომელიც ჩვეულებრივ დეკემბრის ბოლოს მიიღება, მას 2026 წლის ტექსტს შევადარებთ და ცხრილს თავიდან შევადგენთ. წლის განმავლობაში ყოველი არსებითი ცვლილების შემდეგაც ვამატებთ ახალ ხაზს, ხოლო განახლების თარიღს სათაურის ქვეშ ვუთითებთ. თავად თუ გსურთ თვალის მიდევნება, matsne.gov.ge-ზე №655, №36 და №331 დადგენილებების გვერდებზე ცვლილებების სია თარიღებით ჩანს. გადაწყვეტილების მიღებამდე ყოველთვის მოქმედი რედაქცია გადაამოწმეთ.

წყაროები და ოფიციალური გვერდები

  1. საქართველოს მთავრობის 2025 წლის 31 დეკემბრის №655 დადგენილება, 2026 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამები, და მისი ცვლილებები: matsne.gov.ge/ka/document/view/6748252/0 (ნანახია 2026-10-12)
  2. საქართველოს მთავრობის 2024 წლის 30 დეკემბრის №474 დადგენილება, 2025 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამები: matsne.gov.ge/ka/document/view/6375605 (ნანახია 2026-10-12)
  3. საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილება, საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამა (2026 წლის ცვლილებებით): matsne.gov.ge/ka/document/view/1852448 (ნანახია 2026-10-12)
  4. საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 27 აპრილის №169 დადგენილება, ცვლილება რეფერალური კომისიის წესში (№331): matsne.gov.ge/ka/document/view/6848972 (ნანახია 2026-10-12)
  5. საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 30 ივლისის №360 დადგენილება, ცვლილება №655 დადგენილებაში (იშვიათი დაავადებები, ბიუჯეტები): matsne.gov.ge/ka/document/view/6961836 (ნანახია 2026-10-12)
  6. პირველი არხი, ჯანდაცვის სამინისტრო ცისტური ფიბროზის მედიკამენტ ტრიკაფტას შეისყიდის (11.08.2026): 1tv.ge/lang/en/news/ministry-of-health-to-procure-innovative-cystic-fibrosis-drug-trikafta (ნანახია 2026-10-12)