მინდობილობის ნიმუში სამედიცინო, კლინიკისა და საბანკო საქმეებისთვის

რა არის ეს ნიმუში და რა არ არის?

სამოქალაქო კოდექსის 103-ე მუხლით, გარიგება შეიძლება წარმომადგენლის მეშვეობითაც დაიდოს, ხოლო 107-ე მუხლით უფლებამოსილება ნების გამოვლენით გადაეცემა. კოდექსი ყველა მინდობილობისთვის სპეციალურ ფორმას არ ადგენს, მაგრამ ბანკები, კლინიკები და სახელმწიფო უწყებები პრაქტიკაში სანოტარო წესით დამოწმებულ დოკუმენტს ითხოვენ, რადგან მხოლოდ ასე არის დადასტურებული, რომ ხელი ნამდვილად გამცემმა მოაწერა.

ამიტომ ქვემოთ მოცემული ტექსტი პროექტია და არა მზა დოკუმენტი. მისი დანიშნულებაა, ნოტარიუსთან უკვე მოფიქრებული ჩამონათვალით მიხვიდეთ და ვიზიტი ერთხელ დასრულდეს. ნოტარიუსი ტექსტს თავისი სტანდარტით ადგენს, შეუძლია ფორმულირება შეცვალოს ან ზედმეტი პუნქტი ამოიღოს. ის ამოწმებს მონაწილეთა ვინაობას და ქმედუნარიანობას, ხოლო ხელმოწერისა და სადამოწმებო წარწერის გარეშე ფურცელს იურიდიული ძალა არ აქვს.

როდის სჭირდება ოჯახს ასეთი მინდობილობა და ვის წარედგინება?

სამედიცინო საქმეებში მინდობილობა იმ მომენტში ხდება საჭირო, როცა პაციენტი თავად ვეღარ დადის დაწესებულებებში, ხოლო ხარჯები, ხელშეკრულებები და ქაღალდები არ ელოდება. ტიპური სიტუაციებია:

• პაციენტი სტაციონარშია ან საზღვარგარეთ მკურნალობს, ოჯახის წევრს კი საქართველოში კლინიკის ანგარიშების დაფარვა და ხელშეკრულების დანართების ხელმოწერა უწევს;
• მკურნალობის თანხა პაციენტის საბანკო ანგარიშზეა და მისი გადარიცხვა კლინიკისთვის სხვამ უნდა შეძლოს;
• დაფინანსების განაცხადს ნათესავი აწყობს: განცხადებას აწერს ხელს, დოკუმენტებს აბარებს და პასუხს იღებს, როგორც ამას რეფერალური პროგრამის გზამკვლევი აღწერს;
• საჭიროა სამედიცინო ჩანაწერების ასლები მეორე აზრისთვის ან უცხოური კლინიკისთვის;
• სადაზღვევო კომპანიასთან ანაზღაურების მოთხოვნა ან წერილობითი პრეტენზია პაციენტის სახელით უნდა შევიდეს.

დოკუმენტს წარადგენენ კლინიკის ადმინისტრაციაში, ბანკის ფილიალში, ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოში, მერიაში ან სადაზღვევო კომპანიაში. თუ მინდობილობა საზღვარგარეთ უნდა იმუშაოს, მას აპოსტილი და დანიშნულების ქვეყნის ენაზე თარგმანი სჭირდება; ამ ეტაპს აპოსტილის და იურიდიული დოკუმენტების თარგმანის გვერდები ხსნის.

რა სჭირდება ნოტარიუსს?

ნოტარიუსი მონაწილეთა ვინაობას პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტით ადგენს და სანოტარო მოქმედების შესრულებამდე ამოწმებს, ესმის თუ არა გამცემს, რას აწერს ხელს. ვიზიტამდე მოამზადეთ:

1. გამცემის მოქმედი პირადობის მოწმობა ან პასპორტი. ვადაგასული დოკუმენტით მოქმედება არ შესრულდება, ამიტომ თარიღი წინასწარ შეამოწმეთ.
2. მინდობილი პირის ზუსტი მონაცემები: სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, დაბადების თარიღი და მისამართი, უცხოელისთვის პასპორტის ნომერი ლათინური მართლწერით. მისი დასწრება აუცილებელი არ არის, საკმარისია დოკუმენტის ასლი.
3. ობიექტების რეკვიზიტები: კლინიკის სრული სახელწოდება, ბანკი და ანგარიშის ნომერი, სადაზღვევო პოლისის ნომერი. რაც უფრო ზუსტია მითითება, მით ნაკლები კითხვა გაუჩნდება მიმღებ მხარეს.
4. დაწესებულების მოთხოვნა, თუ ბანკმა ან კლინიკამ საკუთარი ტექსტი ან ფორმულირება მოგცათ.
5. ამ ნიმუშის შევსებული პროექტი, ელფოსტით წინასწარ გაგზავნილი, რომ ნოტარიუსმა ტექსტი ვიზიტამდე მოამზადოს.

თუ გამცემი ავადმყოფობის ან ფიზიკური მდგომარეობის გამო ხელს ვერ აწერს, სანოტარო მოქმედებების ინსტრუქცია უშვებს, რომ მისი თხოვნით და მის ნაცვლად ხელი მოაწეროს სხვა პირმა, რომელიც მოქმედებას ესწრება. ეს ნოტარიუსის თანდასწრებით ხდება და არა შინ, ნოტარიუსის გარეშე. როცა პაციენტი ოფისამდე ვერ მიდის ან ქვეყნის გარეთაა, გზებს დისტანციური მინდობილობის გვერდი ადარებს.

რომელი უფლებამოსილებები ჩავწეროთ თითოეული დაწესებულებისთვის?

ტექსტი უმჯობესია ბლოკებად ააწყოთ: ყოველი ბლოკი ერთ დაწესებულებას ან ერთ მიზანს ეხება და მასში მხოლოდ ის ზმნებია, რაც მართლა დაგჭირდებათ. ცხრილი გვიჩვენებს, რა იწერება ჩვეულებრივ და სად არის სიფრთხილე საჭირო.

სამედიცინო ინფორმაციის ბლოკს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. პაციენტის უფლებების შესახებ კანონის 21-ე მუხლით, ქმედუნარიანი პაციენტი თავად წყვეტს, მიიღოს თუ არა ვინმემ ინფორმაცია მისი ჯანმრთელობის შესახებ, ხოლო 28-ე მუხლი კონფიდენციალური ინფორმაციის გაცემას პაციენტის თანხმობით უშვებს. ჩანაწერების ასლის მოთხოვნის უფლებას 17-ე მუხლი ადგენს, ხოლო პრაქტიკული გზა სამედიცინო ისტორიის აღების გზამკვლევშია.

რას არ წერენ სამედიცინო მინდობილობაში

მკურნალობაზე თანხმობა ან უარი პაციენტის პირადი გადაწყვეტილებაა და მას მინდობილობის ზოგადი ჩანაწერი ვერ ჩაანაცვლებს. იმავე კანონის 24-ე მუხლი პაციენტს აძლევს შესაძლებლობას, წინასწარ, წერილობით დაასახელოს პირი, რომელიც სამედიცინო მომსახურებაზე გადაწყვეტილებას მიიღებს, თუ ის თავად გონზე აღარ იქნება ან გადაწყვეტილების მიღებას ვერ შეძლებს. ეს ცალკე ნების გამოხატვაა, რომელსაც მკურნალი ექიმის ჩართულობით აფორმებენ. ასევე არ არის მიზანშეწონილი, სამედიცინო მინდობილობაში ქონების გასხვისება ან სესხის აღება გაერიოს: ასეთ მოქმედებას ცალკე, მკაცრად შეზღუდული დოკუმენტი სჭირდება.

ვადა, გადანდობა და გაუქმება: რა უნდა გადაწყვიტოთ წინასწარ?

სამოქალაქო კოდექსის 109-ე მუხლით, უფლებამოსილება წყდება ვადის გასვლით, წარმომადგენლის უარით, გამცემის მიერ გაუქმებით, დავალების შესრულებით ან გამცემის გარდაცვალებით, ასევე მაშინ, როცა გამცემი მხარდაჭერის მიმღებად ინიშნება და ამ ნაწილში წარმომადგენელი სჭირდება. აქედან სამი პრაქტიკული დასკვნა გამომდინარეობს:

• ვადა მკურნალობის რეალურ გეგმას მიუსადაგეთ. თუ ოპერაცია და რეაბილიტაცია ოთხ თვეს მოითხოვს, ხუთწლიანი მინდობილობა გაუმართლებელი რისკია, ორკვირიანი კი შუა გზაზე ამოიწურება.
• გადანდობა ცალსახად დაუშვით ან აკრძალეთ. სანოტარო ინსტრუქციით, გადანდობის საფუძველზე გაცემული მინდობილობის ვადა თავდაპირველი უფლებამოსილების ვადას ვერ გადააჭარბებს.
• გაუქმება მესამე პირს უნდა ეცნობოს. 108-ე მუხლით, უფლებამოსილების გაუქმება ან ცვლილება ეცნობება იმ მესამე პირებს, ვისთანაც წარმომადგენელი მოქმედებდა, თორემ მათ მიმართ შეიძლება ძალა არ ჰქონდეს. 110-ე მუხლით კი წარმომადგენელმა უფლებამოსილების საბუთი გამცემს უნდა დაუბრუნოს.

გარდაცვალებით მინდობილობის შეწყვეტა ხშირად ავიწყდებათ: ამ მომენტიდან ანგარიშის განკარგვა მინდობილობით აღარ შეიძლება და საკითხი სამკვიდრო წესით წყდება. ამ თემას ანდერძისა და მემკვიდრეობის გვერდი ეხება.

მინდობილობის ნიმუში: სამუშაო პროექტი ნოტარიუსისთვის

დააკოპირეთ ტექსტი, შეავსეთ კვადრატულ ფრჩხილებში მოცემული ველები, წაშალეთ ზედმეტი ბლოკები და პროექტი ნოტარიუსს წინასწარ გაუგზავნეთ. ამ ტექსტს შინ ხელს ნუ მოაწერთ.

როგორ შეავსოთ ნიმუში ნაბიჯ-ნაბიჯ

1. შეარჩიეთ ბლოკები

   დატოვეთ მხოლოდ ის ნაწილები, რაც მომდევნო თვეებში მართლა დაგჭირდებათ. თუ ბანკთან საქმე არ გაქვთ, მესამე ბლოკი მთლიანად წაშალეთ და დანარჩენი გადანომრეთ.

2. გადაამოწმეთ მონაცემები დოკუმენტებით

   სახელები, პირადი ნომრები და მისამართები პირადობის მოწმობიდან გადაიტანეთ და არა მეხსიერებიდან. ერთი ასოს შეცდომაც კი საკმარისია, რომ ბანკმა მინდობილი პირი არ მოემსახუროს.

3. დააზუსტეთ დაწესებულების მოთხოვნა

   დაურეკეთ ბანკის ფილიალს ან კლინიკის ადმინისტრაციას და ჰკითხეთ, სჭირდებათ თუ არა კონკრეტული ფორმულირება. მიღებული პასუხი პროექტში ჩასვით.

4. აირჩიეთ ვადა და გადანდობა

   ვადად დაწერეთ კონკრეტული თარიღი მცირე მარაგით, გადანდობის ველში კი ერთ-ერთი ვარიანტი დატოვეთ და მეორე წაშალეთ.

5. გაუგზავნეთ ნოტარიუსს

   პროექტი ვიზიტამდე გაუგზავნეთ, რომ ნოტარიუსმა ტექსტი თავისი სტანდარტით გადააკეთოს. ხელმოწერამდე საბოლოო ვერსია ყურადღებით წაიკითხეთ.

რომელი შეცდომები აბრუნებს მინდობილობას?

• ფრაზა „ყველა საკითხზე“ ჩამონათვალის ნაცვლად. მიმღები თანამშრომელი ეძებს კონკრეტულ ზმნას, მაგალითად „გაიტანოს ნაღდი ფული“, და თუ ვერ პოულობს, ოპერაციას აჩერებს.
• შინ ხელმოწერილი ფურცელი. ნოტარიუსის გარეშე ხელმოწერილ ტექსტს ბანკი და უწყება, როგორც წესი, არ მიიღებს, ხოლო სხვისი ხელმოწერა პაციენტის ნაცვლად დოკუმენტს ბათილს ხდის.
• კონფიდენციალურობის თანხმობის გამოტოვება. კლინიკა ფინანსურ დოკუმენტებს გადასცემს, მაგრამ ეპიკრიზსა და დიაგნოზს პაციენტის აშკარა თანხმობის გარეშე ვერ გასცემს.
• მონაცემების შეუსაბამობა უცხოურ დოკუმენტებთან. თუ მინდობილობა საზღვარგარეთ იმუშავებს, სახელების ლათინური ფორმა პასპორტს უნდა ემთხვეოდეს; თარგმანის შეკვეთამდე თარგმანის კალკულატორით ფასი და ვადა წინასწარ შეაფასეთ.
• ვადის დავიწყება. ვადის გასვლის შემდეგ ახალი ვიზიტი ხდება საჭირო, ხშირად ყველაზე მძიმე მომენტში.

ხშირად დასმული კითხვები მინდობილობის ნიმუშზე