როდის გამოიყენება ეს ნიმუში და ვის ეგზავნება?
ნიმუში გამოგადგებათ, როცა საჯარო უწყებამ დაფინანსების განცხადებაზე სრული უარი გითხრათ, მოთხოვნილზე ნაკლები თანხა დაამტკიცა ან კანონით დადგენილ ვადაში საერთოდ არ გიპასუხათ. კოდექსის 177-ე მუხლით, აქტის გამოცემის ვადის დარღვევაც უარად ითვლება, ამიტომ დუმილზეც იგივე სტრუქტურა გამოიყენება, მცირე ცვლილებით.
ადრესატს 178-ე მუხლი განსაზღვრავს. თუ სხვა წესი არ არსებობს, საჩივარს აქტის გამომცემი ორგანო განიხილავს, როცა მასში არის აქტის გამომცემი თანამდებობის პირის ან ქვედანაყოფის ზემდგომი თანამდებობის პირი; ორგანოს ხელმძღვანელის აქტზე კი ზემდგომი ორგანო. პრაქტიკაში უმარტივესია, უარის ტექსტს გადახედოთ: კოდექსი ავალდებულებს უწყებას, აქტში მიუთითოს, სად და რა ვადაში საჩივრდება ის. თუ ეს მითითება აკლია, ესეც საჩივრის არგუმენტია, ადრესატი კი იურისტთან ერთად დააზუსტეთ.
ნიმუში არ არის განკუთვნილი კერძო სადაზღვევო კომპანიის ან კლინიკის უარისთვის: ასეთი დავა სხვა გზით წყდება, რაზეც სადაზღვევო დავების გვერდზე ვწერთ. რეფერალური კომისიის გადაწყვეტილების შემთხვევაში კი უპირველესად გადაწყვეტილებაში მითითებულ გასაჩივრების გზას მიჰყევით.
რა მოამზადოთ, სანამ წერას დაიწყებთ?
კარგი საჩივარი დოკუმენტებით იწყება და არა ტექსტით. სანამ ნიმუშს შეავსებთ, ეს მასალა ხელთ უნდა გქონდეთ:
- უარის ასლი. 181-ე მუხლით, თუ აქტი გადმოგცეს, მისი ასლი საჩივარს აუცილებლად ერთვის.
- გაცნობის თარიღის მტკიცებულება. კონვერტი, ელფოსტა, SMS ან ხელწერილი, რომელიც აჩვენებს, როდის გაიგეთ უარის შესახებ. ერთთვიანი ვადა სწორედ ამ დღიდან ითვლება.
- თქვენი თავდაპირველი განცხადება და მისი რეგისტრაციის ნომერი, რომ ნათლად ჩანდეს, რა ითხოვეთ და რა წარადგინეთ.
- საქმის მასალები. 99-ე მუხლით, წარმოების მონაწილეს შეუძლია გაეცნოს საქმის მასალებს და მოითხოვოს მათი ასლები, ხოლო ასლის გადაღებისა და გაგზავნის ფაქტობრივი ხარჯის გარდა სხვა საფასური ან დაბრკოლება არ დაიშვება. თუ უარი ექსპერტის დასკვნას ან შეფასებას ეყრდნობა, ის საჩივრის მომზადებამდე მოითხოვეთ.
- ახალი მტკიცებულება, თუ გაქვთ: განახლებული ფორმა 100, ექიმის დასკვნა, სხვა წყაროს უარი, დაზუსტებული კალკულაცია. უცხოენოვან დოკუმენტს ქართული თარგმანი სჭირდება, რომელსაც სასამართლო და იურიდიული დოკუმენტების თარგმანის წესით ვამზადებთ.
ადმინისტრაციული საჩივრის ნიმუში
ფერად მონიშნული ველები შეცვალეთ, ფრჩხილებში მოცემული პირობითი ფრაზებიდან კი თქვენი შემთხვევის შესაბამისი დატოვეთ. ნიმუშის პუნქტები კოდექსის 181-ე მუხლის სავალდებულო ელემენტებს მიჰყვება.
[იმ ორგანოს დასახელება, რომელიც საჩივარს განიხილავს]
[ორგანოს მისამართი]
საჩივრის წარმდგენი: [სახელი და გვარი], პირადი ნომერი [პირადი ნომერი], მისამართი [მისამართი, სადაც გადაწყვეტილებას მიიღებთ], ტელეფონი [ტელეფონი], ელფოსტა [ელფოსტა]
(თუ პაციენტის ნაცვლად მოქმედებთ) პაციენტი: [პაციენტის სახელი, გვარი და პირადი ნომერი]; წარმომადგენლობის საფუძველი: [მინდობილობა, მშობლობა ან კანონიერი წარმომადგენლობა]
ადმინისტრაციული საჩივარი
[გამომცემი ორგანოს დასახელება]-ის [თარიღი]-ის №[ნომერი] [აქტის სახე: გადაწყვეტილება, ოქმი, წერილი]-ის ბათილად ცნობისა და ახალი აქტის გამოცემის თაობაზე
1. გასაჩივრებული აქტი. [თარიღი]-ს წარვადგინე განცხადება (რეგისტრაციის №[ნომერი]) [მომსახურების დასახელება]-ის დაფინანსების თაობაზე. [გამომცემი ორგანო]-მა [აქტის თარიღი და ნომერი]-ით [სრულად უარი მითხრა / მოთხოვნა ნაწილობრივ, ... ოდენობით დააკმაყოფილა]. აქტი ოფიციალურად გავეცანი [გაცნობის თარიღი]-ს [ფოსტით, ელფოსტით, SMS-ით ან ადგილზე], შესაბამისად, საჩივარს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლით დადგენილ ვადაში წარვადგენ.
(უწყების დუმილისას პირველი პუნქტის ნაცვლად) [თარიღი]-ს წარდგენილ განცხადებაზე (რეგისტრაციის №[ნომერი]) გადაწყვეტილება [ვადის ბოლო დღე]-მდე უნდა მიმეღო, თუმცა აქტი დღემდე არ გამოცემულა. კოდექსის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, ეს აქტის გამოცემაზე უარად ითვლება, ხოლო 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილით ამ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადა არ დგინდება.
2. ფაქტობრივი გარემოებები. [მოკლედ და ქრონოლოგიურად: დიაგნოზი, ექიმის რეკომენდაცია, მომსახურება, მისი ღირებულება, რა დოკუმენტები წარადგინეთ და რა დაფარა სხვა წყარომ].
3. რატომ მიმაჩნია აქტი უკანონოდ:
ა) აქტში უარის მიზეზად მითითებულია [უარის მიზეზი, როგორც აქტშია დაწერილი], რაც არ შეესაბამება [ნორმა ან ფაქტი]-ს, რადგან [თქვენი არგუმენტი და მისი დამადასტურებელი დოკუმენტი];
ბ) (თუ ეხება) აქტი არ შეიცავს წერილობით დასაბუთებას ან არ ასახელებს ნორმას, რომლის საფუძველზეც გამოიცა;
გ) (თუ ეხება) უწყებამ უარამდე არ მომცა საშუალება, წარმედგინა მოსაზრება იმ ინფორმაციაზე, რომელსაც უარი ეყრდნობა;
დ) (თუ ეხება) დანართად წარმოგიდგენთ [ახალი დოკუმენტი]-ს, რომელიც ადასტურებს [რას ადასტურებს].
4. (თუ ლოდინი სახიფათოა) მკურნალი ექიმის [თარიღი]-ის დასკვნით, [მომსახურება]-ის გადავადება [ექიმის შეფასება]; გთხოვთ, საჩივარი განიხილოთ რაც შეიძლება მოკლე ვადაში.
5. მოთხოვნა. ვითხოვ:
ა) ბათილად იქნეს ცნობილი [გასაჩივრებული აქტის დასახელება, თარიღი და ნომერი] [სრულად / ნაწილობრივ, ... ნაწილში];
ბ) გამოიცეს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც [მომსახურება] დაფინანსდება [სრულად / ... ოდენობით].
6. საპროცესო თხოვნები:
ა) კოდექსის 99-ე მუხლის საფუძველზე, მომცეთ საქმის მასალების გაცნობის შესაძლებლობა და გადმომცეთ [დოკუმენტების ჩამონათვალი, მაგალითად ექსპერტის დასკვნა]-ის ასლები;
ბ) [საჩივარი განიხილოთ ზეპირი მოსმენით, რომლის დრო და ადგილი წინასწარ მაცნობეთ / თანახმა ვარ, საჩივარი განიხილოთ ზეპირი მოსმენის გარეშე];
გ) (თუ ვადა გაშვებულია) კოდექსის 180-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე აღადგინოთ გასაჩივრების ვადა, რადგან [საპატიო მიზეზი], რასაც ადასტურებს [დოკუმენტი].
დანართები:
1. გასაჩივრებული აქტის ასლი;
2. აქტის გაცნობის თარიღის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
3. თავდაპირველი განცხადების ასლი რეგისტრაციის ნომრით;
4. [ფორმა 100, ექიმის დასკვნა, კალკულაცია, სხვა წყაროს პასუხი, მინდობილობა, თარგმანი].
თარიღი: [დღე, თვე, წელი]
ხელმოწერა: [საჩივრის წარმდგენის ხელმოწერა]
როგორ შევავსოთ ნიმუში?
სათაურში აქტი ზუსტად დაასახელეთ
ორგანო, აქტის სახე, თარიღი და ნომერი ზუსტად ისე გადმოწერეთ, როგორც დოკუმენტშია. თუ ნომერი არ აქვს, მიუთითეთ თარიღი და ის, ვინ მოაწერა ხელი; ეს 181-ე მუხლის მოთხოვნაა და არა ფორმალობა.
პირველ პუნქტში ვადა დაამტკიცეთ
გაცნობის თარიღი და მისი წყარო ერთ წინადადებაში დაწერეთ და მტკიცებულება დაურთეთ. ორგანოს, რომელიც საჩივარს ვადის გასვლის გამო არ განიხილავს, ამ წინადადებით წინასწარ პასუხობთ.
მესამე პუნქტში უარს უპასუხეთ, არა მდგომარეობას
ჯერ უარის მიზეზი ციტატით მოიყვანეთ, შემდეგ ახსენით, რატომ არ არის ის სწორი, და ბოლოს დოკუმენტი, რომელიც ამას ადასტურებს. თითო არგუმენტი თითო ქვეპუნქტში. 181-ე მუხლი გაძლევთ უფლებას, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის ნორმებსა და სტრასბურგის სასამართლოს პრეცედენტებსაც დაეყრდნოთ, თუმცა ასეთი მითითება მხოლოდ იურისტთან შეთანხმებით გააკეთეთ.
მოთხოვნა ორ ნაწილად ჩამოაყალიბეთ
აქტის ბათილად ცნობა მარტო ფულს არ მოგიტანთ; ამიტომ მეორე ქვეპუნქტით ახალი აქტის გამოცემას ითხოვთ, კონკრეტული მომსახურებითა და თანხით. ნაწილობრივი დაკმაყოფილებისას ბათილად ცნობას მხოლოდ უარის ნაწილში ითხოვთ.
აირჩიეთ განხილვის ფორმა
199-ე მუხლით, ორგანოს ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვა მაშინ შეუძლია, როცა განხილვაზე უარის საფუძველი არსებობს ან ყველა მხარე თანახმაა. თუ საქმე რთულია და ახსნა გჭირდებათ, მოსმენა ითხოვეთ; თუ დრო უფრო მნიშვნელოვანია, თანხმობა წერილობით განაცხადეთ.
ჩააბარეთ და დაარეგისტრირეთ
საჩივარი ორ ეგზემპლარად მიიტანეთ ან ოფიციალური ელექტრონული არხით გაგზავნეთ; თქვენს ასლზე რეგისტრაციის ნომერი და თარიღი უნდა ეწეროს. საჩივრის განხილვისთვის, 204-ე მუხლით, სახელმწიფო ბაჟი ან სხვა გადასახადი არ დაიშვება.
როგორ მოვარგოთ ნიმუში სხვადასხვა სიტუაციას?
| სიტუაცია | რა შეცვალოთ ნიმუშში | ნორმა |
|---|---|---|
| სრული უარი | ნიმუში უცვლელად; მოთხოვნაში სრული დაფინანსება | ზაკ, მუხლი 181 |
| ნაწილობრივი დაკმაყოფილება | პირველ პუნქტში დამტკიცებული თანხა; მოთხოვნაში ბათილად ცნობა მხოლოდ უარის ნაწილში და სხვაობის დაფინანსება | ზაკ, მუხლი 203 |
| უწყება დუმს | პირველი პუნქტის ნაცვლად დუმილის ვარიანტი; მოთხოვნაში აქტის გამოცემა; აქტის ასლის ნაცვლად განცხადების ასლი | ზაკ, მუხლები 177, 180 |
| ვადა საპატიო მიზეზით გაუშვით | მეექვსე პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტი და მიზეზის დამადასტურებელი დოკუმენტი, მაგალითად ჰოსპიტალიზაციის ცნობა | ზაკ, მუხლი 180 |
| საჩივარს წარმომადგენელი წერს | მესამე აბზაცი და მინდობილობის ასლი დანართებში | ზაკ, მუხლი 181 |
ზაკ: საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი. კონკრეტული პროგრამის წესს შეიძლება საკუთარი ვადა ან გასაჩივრების ორგანო ჰქონდეს; ასეთ დროს ის უპირატესია.
რა შეცდომებს უშვებენ ყველაზე ხშირად?
- ვადის დათვლა აქტის თარიღიდან. ერთი თვე ოფიციალური გაცნობიდან ითვლება. აქტის თარიღიდან დათვლა ზედმეტად გაჩქარებთ, გაცნობის დღის დავიწყება კი პირიქით, ვადას გაგაშვებინებთ.
- „გთხოვთ, გადახედოთ“ კონკრეტული მოთხოვნის ნაცვლად. ორგანოს შეუძლია აქტი შეცვალოს, ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოაცხადოს; თუ არ წერთ, რომელი გინდათ, შედეგიც ბუნდოვანი იქნება.
- ახალი დოკუმენტი ნახსენებია, მაგრამ არ ერთვის. დანართების სიაში ჩაწერილი ყოველი დოკუმენტი პაკეტში უნდა იყოს.
- იმედი, რომ საჩივარი უარს აჩერებს. 184-ე მუხლით, საჩივარი ჩვეულებრივ აჩერებს გასაჩივრებულ აქტს, მაგრამ არა მაშინ, როცა შეჩერება სახელმწიფოს ან მუნიციპალიტეტის ხარჯს გაზრდიდა. დაფინანსების საქმეში საჩივრის შეტანა თანხას თავისთავად არ გამოყოფს.
- პირდაპირ სასამართლოში წასვლა. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით, კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისების გარდა, სასამართლო არ მიიღებს სარჩელს, თუ საჩივრის ერთჯერადად წარდგენის შესაძლებლობა არ გამოგიყენებიათ.
- ერთი საჩივარი ორ ადგილას. 182-ე მუხლით, ორგანო საჩივარს არ განიხილავს, თუ იმავე საკითხზე ზემდგომ ორგანოში უკვე მიმდინარეობს წარმოება ან სასამართლოში იმავე მხარეებს შორის იმავე დავაზე საქმე მიდის.
რა ხდება საჩივრის შეტანის შემდეგ?
ორგანო საჩივრის მიღებაზე გადაწყვეტილებას 5 დღეში იღებს, ხოლო მიღებაზე უარის თქმამდე უნდა მოგცეთ მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა. თავად საჩივარს ერთ თვეში განიხილავს; თუ გარემოებების დასადგენად მეტი დროა საჭირო, ვადის გაგრძელებაზე დასაბუთებული გადაწყვეტილება წარმოების დაწყებიდან 7 დღეში უნდა მიიღოს და დაუყოვნებლივ გაცნობოთ, ხოლო გაგრძელება ერთ თვეს არ აღემატება. საჩივარზე მიღებული გადაწყვეტილება თავადაც ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია.
თუ შედეგი არ გაკმაყოფილებთ ან ორგანომ განხილვის ვადა დაარღვია, სარჩელი სასამართლოში გადაწყვეტილების გაცნობიდან ან ვადის გასვლიდან ერთ თვეში შეგაქვთ. სარჩელის სახეები და დროებითი განჩინება უარის გასაჩივრების გზამკვლევშია აღწერილი. თუ უარი ხარვეზიან პაკეტს ეყრდნობოდა, პარალელურად შესწორებული განცხადებაც განიხილეთ: რეფერალური კომისიისთვის მას განცხადების ნიმუში დაგეხმარებათ, პროგრამის წესები კი რეფერალური პროგრამის გზამკვლევშია.
ხშირად დასმული კითხვები საჩივრის ნიმუშზე
ნიმუში რეფერალური კომისიის უარზეც გამოდგება?
სტრუქტურა გამოდგება, თუმცა ადრესატი და გზა წინასწარ უნდა დააზუსტოთ. კომისია სოლიდარობის ფონდში იქმნება, რომელიც არასამეწარმეო იურიდიული პირია, და იმის შეფასება, რა სამართლებრივი ბუნება აქვს მის გადაწყვეტილებას და რომელი ორგანო განიხილავს საჩივარს, იურისტის საქმეა. პირველ რიგში წაიკითხეთ, რა წერია გადაწყვეტილებაში გასაჩივრების შესახებ, და ამ მითითებას მიჰყევით. თუ ასეთი მითითება არ არის, საჩივარი ვადაში შეიტანეთ იმ ორგანოში, რომელმაც გადაწყვეტილება გაცნობათ, და პარალელურად იკითხეთ, სად უნდა განიხილებოდეს ის.
შეიძლება საჩივარი ელფოსტით გავაგზავნო?
კოდექსი საჩივრის წერილობით ფორმას მოითხოვს და მთავარია, რომ შეტანის ფაქტი და თარიღი დადასტურდეს. ბევრ უწყებას ოფიციალური ელექტრონული არხი აქვს, რომელიც რეგისტრაციის ნომერს ავტომატურად ანიჭებს; ასეთი არხის არსებობისას სწორედ ის გამოიყენეთ. თუ ჩვეულებრივი ელფოსტით აგზავნით, ხელმოწერილი საჩივრის სკანირებული ასლი დაურთეთ და მიღების დადასტურება მოითხოვეთ. ვადის ბოლო დღეებში ყველაზე საიმედოა საჩივრის ადგილზე ჩაბარება ან რეკომენდებული ფოსტა, რადგან ორივე შემთხვევაში თარიღი დოკუმენტით ფიქსირდება.
უარის ტექსტი ძალიან მოკლეა და მიზეზს არ ასახელებს. რა დავწერო მესამე პუნქტში?
სწორედ ეს არის თქვენი პირველი არგუმენტი. კოდექსი წერილობითი ინდივიდუალური აქტისგან დასაბუთებას მოითხოვს, მათ შორის იმ ნორმის მითითებას, რომლის საფუძველზეც გამოიცა. ნიმუშის „ბ“ ქვეპუნქტი ამ შემთხვევისთვისაა. პარალელურად მეექვსე პუნქტით მოითხოვეთ საქმის მასალების გაცნობა და ასლები: ხშირად უარის რეალური მიზეზი ექსპერტის დასკვნაში ან შეფასების დოკუმენტშია, ხოლო 53-ე მუხლით, თუ კანონი საექსპერტო დასკვნას ითვალისწინებს, მისი შინაარსი აქტის დასაბუთებაში უნდა ჩანდეს. თუ მასალებს საჩივრის განხილვამდე მიიღებთ, დამატებითი მოსაზრების წარდგენა შეგიძლიათ, რადგან ორგანო ვალდებულია მოგცეთ საკუთარი აზრის წარდგენის შესაძლებლობა.
თუ საჩივარში შეცდომა დავუშვი, შემიძლია შევასწორო?
დიახ, სანამ ორგანო გადაწყვეტილებას მიიღებს, დამატებითი მოსაზრება და დოკუმენტები წერილობით შეგიძლიათ წარადგინოთ, იმავე საქმის რეგისტრაციის ნომრის მითითებით. კოდექსი ორგანოს ავალდებულებს, დაინტერესებულ მხარეს საკუთარი აზრის წარდგენის შესაძლებლობა მისცეს. მთავარია, რომ დამატება ცალკე, მკაფიო სათაურით შეიტანოთ და არ შექმნათ შთაბეჭდილება, რომ ახალ, დამოუკიდებელ საჩივარს აგზავნით, რადგან იმავე საკითხზე პარალელური წარმოება საჩივრის განუხილველობის საფუძველი შეიძლება გახდეს. თუ შეცდომა ვადას ან ადრესატს ეხება, ჯობს იურისტს დაუყოვნებლივ მიმართოთ.
ნიმუშის გამოყენებით საჩივარი დაკმაყოფილდება?
ამის გარანტიას ვერცერთი ნიმუში ვერ მოგცემთ. ის უზრუნველყოფს, რომ საჩივარი ფორმალურად სრული იყოს და ორგანომ მისი განუხილველად დატოვების მიზეზი ვერ იპოვოს, მაგრამ შედეგს თქვენი არგუმენტებისა და დოკუმენტების სიძლიერე განსაზღვრავს. თუ პროგრამა თქვენს მომსახურებას საერთოდ არ ითვალისწინებს, საჩივარი იშვიათად ცვლის შედეგს და სხვა წყარო უფრო რეალისტურია. იურისტი შეგიძლიათ სთხოვოთ, უარის ტექსტი და თქვენი პაკეტი პროგრამის წესს შეადაროს და გითხრათ, ღირს თუ არა დავა.
წყაროები და ოფიციალური გვერდები
- საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი (მუხლები 52-53, 99, 101, 177-184, 194, 199, 202-204): matsne.gov.ge/ka/document/view/16270 (ნანახია 2026-10-12)
- საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი (მუხლები 2, 22): matsne.gov.ge/ka/document/view/16492 (ნანახია 2026-10-12)
- საქართველოს მთავრობის 2022 წლის №321 დადგენილება, რეფერალური კომისია სოლიდარობის ფონდში: matsne.gov.ge/ka/document/view/5494642/0 (ნანახია 2026-10-12)