როდის იწერება მოთხოვნა და ვის ეგზავნება?
წერილი გჭირდებათ, როცა გამოწერისას მიღებული ეპიკრიზი არ კმარა: უცხოური კლინიკა სრულ ჩანაწერს ითხოვს, მეორე აზრისთვის კვლევების გამოსახულებებია საჭირო, დაზღვევა ან დაფინანსების პროგრამა დამატებით დოკუმენტს მოითხოვს, ან უბრალოდ გსურთ, საკუთარი მკურნალობის ისტორია სრულად გქონდეთ. პაციენტის უფლებების კანონის მე-17 მუხლი მოთხოვნის ფორმასაც ადგენს: ჩანაწერის გაცნობისა და ასლის მიღების თხოვნა სამედიცინო დაწესებულებას წერილობით წარედგინება.
ადრესატია დაწესებულება, როგორც იურიდიული პირი, და მისი ხელმძღვანელი. ექიმს ან რეგისტრატურის თანამშრომელს გადაცემული ზეპირი თხოვნა ვადას არ იწყებს და კვალს არ ტოვებს, ამიტომ ნიმუში დირექტორის სახელზეა შედგენილი, ჩაბარების დასტურით. თუ კლინიკას რამდენიმე ფილიალი აქვს, მიუთითეთ, რომელში მკურნალობდით, რადგან არქივი ხშირად ფილიალში ინახება.
მოთხოვნის უფლება პაციენტს აქვს, ხოლო მისი თანხმობით ან მცირეწლოვანების შემთხვევაში ნათესავს და კანონიერ წარმომადგენელს. ამიტომ ნიმუშს ბოლოში ერთვის პაციენტის თანხმობის მოკლე ტექსტი, რომელსაც ოჯახის წევრი წერილთან ერთად წარადგენს. გარდაცვლილი პაციენტის ჩანაწერებს სხვა საფუძველი სჭირდება, რაც ცალკე გზამკვლევშია განხილული.
რომელ კანონებს ეყრდნობა მოთხოვნა?
სამედიცინო ჩანაწერი ერთდროულად ორ კანონში ჩანს. პაციენტის უფლებების კანონი გეუბნებათ, რის მოთხოვნა შეგიძლიათ, მაგრამ ვადასა და საფასურზე არაფერს ამბობს. ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაცია პერსონალური მონაცემია, ხოლო 2023 წლის 14 ივნისის „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონი მონაცემთა სუბიექტის უფლებებს დეტალურად აწესრიგებს. ჩვენი შეფასებით, სწორედ ამიტომ წერილში ორივე კანონის მითითება ჯობს.
| საკითხი | პაციენტის უფლებების კანონი | პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონი |
|---|---|---|
| რისი მოთხოვნა შეიძლება | ჩანაწერის გაცნობა, შესწორება და ნებისმიერი ნაწილის ასლი (მუხლი 17) | საკუთარი მონაცემების გაცნობა და ასლების მიღება (მუხლი 14) |
| ფორმა | წერილობითი მოთხოვნა სამედიცინო დაწესებულებაში | ასლი იმ ფორმით, რომლითაც მონაცემი ინახება; სხვა ფორმით, თუ ეს ტექნიკურად შესაძლებელია, გონივრული საფასურით |
| ვადა | არ არის დასახელებული | მოთხოვნიდან არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა, თუ კანონით სხვა ვადა არ არის დადგენილი; განსაკუთრებულ შემთხვევაში დასაბუთებით გაგრძელება კიდევ არაუმეტეს 10 სამუშაო დღით, დაუყოვნებლივი შეტყობინებით |
| საფასური | არ არის დასახელებული | უსასყიდლოდ, თუ კანონით საფასური არ არის დადგენილი; გონივრული საფასური მხოლოდ განსხვავებული ფორმის ან მოთხოვნის სიხშირის გამო და არა უმეტეს ფაქტობრივი ხარჯისა |
| შესწორება | ძველი და ახალი ინფორმაცია ორივე ინახება | მოთხოვნიდან 10 სამუშაო დღეში შესწორება ან დასაბუთებული უარი გასაჩივრების წესის განმარტებით (მუხლი 15) |
| უარი | არ არის დასახელებული | წერილობით, გასაჩივრების უფლების განმარტებით; მტკიცების ტვირთი დაწესებულებას აკისრია (მუხლი 21) |
პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონი 2025 წლის 17 დეკემბრის ცვლილებების გათვალისწინებით არის მოცემული. ის, რომ სამედიცინო ჩანაწერის ასლზე 10-სამუშაოდღიანი ვადა ვრცელდება, კანონების ერთობლივ წაკითხვას ეფუძნება და კონკრეტულ დავაში იურისტმა უნდა შეაფასოს.
მოთხოვნის წერილის ნიმუში
ფერად მონიშნული ველები შეცვალეთ, ფრჩხილებში მოცემული პირობითი ნაწილები კი წაშალეთ, თუ არ გეხებათ. ბოლო ბლოკი, პაციენტის თანხმობა, მხოლოდ მაშინ გჭირდებათ, როცა წერილს ოჯახის წევრი წერს ზრდასრული პაციენტის ნაცვლად.
[კლინიკის სრული იურიდიული სახელწოდება]
დირექტორს [დირექტორის სახელი და გვარი]
[კლინიკის ან ფილიალის მისამართი]
განმცხადებელი: [სახელი და გვარი], პირადი ნომერი [პირადი ნომერი], მისამართი [მისამართი], ტელეფონი [ტელეფონი], ელფოსტა [ელფოსტა]
(თუ პაციენტი სხვა პირია) პაციენტი: [პაციენტის სახელი და გვარი], დაბადების თარიღი [დაბადების თარიღი], პირადი ნომერი [პაციენტის პირადი ნომერი]. ჩემი სტატუსი: [ნათესავი პაციენტის წერილობითი თანხმობით / მცირეწლოვანი პაციენტის მშობელი / კანონიერი წარმომადგენელი].
მოთხოვნა სამედიცინო ჩანაწერების ასლების გაცემის თაობაზე
„პაციენტის უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლისა და „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის საფუძველზე, გთხოვთ, გადმომცეთ ქვემოთ ჩამოთვლილი სამედიცინო ჩანაწერების ასლები.
მკურნალობის პერიოდი: [თარიღიდან] [თარიღამდე]; განყოფილება: [განყოფილება]; სამედიცინო ბარათის ნომერი: [ნომერი, თუ იცით].
1. ეპიკრიზი [ჰოსპიტალიზაციის თარიღები];
2. ოპერაციის ოქმი და ანესთეზიის ფურცელი [ოპერაციის თარიღი];
3. ლაბორატორიული კვლევების შედეგები [პერიოდი];
4. ინსტრუმენტული კვლევების დასკვნები და გამოსახულებები DICOM ფორმატში, ყველა სერიით [კვლევის სახე და თარიღი];
5. [სხვა დოკუმენტი: ჰისტოლოგიური დასკვნა, დანიშნულების ფურცელი, ინფორმირებული თანხმობის ფორმა];
6. აღნიშნული პერიოდის სამედიცინო ჩანაწერის სხვა ნაწილები, რომლებიც ზემოთ არ არის ჩამოთვლილი.
მიღების ფორმა: [ქაღალდზე, კლინიკის ბეჭდითა და უფლებამოსილი პირის ხელმოწერით / ელექტრონულად, PDF ფორმატში, ელფოსტაზე / გამოსახულებები ციფრულ მატარებელზე]. ასლებს [მივიღებ პირადად / გთხოვთ, გამომიგზავნოთ მითითებულ მისამართზე].
ასლები მჭირდება [მიზანი, მაგალითად კონსულტაცია უცხოურ კლინიკაში] [თარიღი]-მდე. გთხოვთ, ასლები გადმომცეთ კანონით დადგენილ ვადაში. თუ ვადის გაგრძელება ან რომელიმე დოკუმენტის გაცემაზე უარი გახდება საჭირო, გთხოვთ, ამის შესახებ წერილობით მაცნობოთ, მიზეზისა და გასაჩივრების წესის მითითებით. თუ რომელიმე ასლისთვის საფასური დგინდება, წინასწარ მაცნობეთ მისი ოდენობა და საფუძველი.
დანართები:
1. ჩემი პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი;
2. (საჭიროებისას) [პაციენტის წერილობითი თანხმობა / მინდობილობა / ბავშვის დაბადების მოწმობა / წარმომადგენლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი].
თარიღი: [დღე, თვე, წელი]
ხელმოწერა: [განმცხადებლის ხელმოწერა]
დანართის ნიმუში: პაციენტის თანხმობა
მე, [პაციენტის სახელი და გვარი], პირადი ნომერი [პაციენტის პირადი ნომერი], თანახმა ვარ, რომ [ნათესავის სახელი და გვარი]-მა, პირადი ნომერი [ნათესავის პირადი ნომერი], გაეცნოს ჩემს სამედიცინო ჩანაწერებს [კლინიკის დასახელება]-ში და მიიღოს მათი ასლები [პერიოდი ან დოკუმენტების ჩამონათვალი]. თანხმობა მოქმედებს [თარიღი]-მდე.
თარიღი: [დღე, თვე, წელი]
პაციენტის ხელმოწერა: [ხელმოწერა]
როგორ შევავსოთ წერილი?
ჯერ ნახეთ, რა არსებობს
ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერი ან გამოწერისას მიღებული ეპიკრიზი გიჩვენებთ, რომელ თარიღებში და რომელ განყოფილებაში მკურნალობდით. ამ ინფორმაციით პერიოდის ველს ზუსტად შეავსებთ და არქივს ძებნას გაუმარტივებთ.
დოკუმენტები სახელით ჩამოწერეთ
ზოგადი თხოვნა „მთელი ისტორიის“ შესახებ ხშირად მხოლოდ ეპიკრიზით სრულდება. ჩამონათვალი მიზანს მოარგეთ: მეორე აზრისთვის გამოსახულებები DICOM ფორმატშია საჭირო, დაზღვევისთვის ხშირად ამბულატორიული ჩანაწერებიც. მეექვსე პუნქტი ბოლოს დატოვეთ, რომ გამორჩენილი დოკუმენტიც მოთხოვნაში მოხვდეს.
ფორმა მიზნის მიხედვით აირჩიეთ
თუ ჩანაწერი საზღვარგარეთ მიდის, ბეჭდიანი ქაღალდის ასლი მოითხოვეთ, რადგან თარგმანი და დამოწმება მას დაეყრდნობა. ელექტრონული ასლი PDF-ად ითხოვეთ და არა ფოტოებად. თუ ჩანაწერი ციფრულად ინახება, ქაღალდზე ამობეჭდვისთვის კლინიკამ შეიძლება გონივრული საფასური დააწესოს.
ვადა და მიზანი ერთ წინადადებაში
კონკრეტული თარიღი, მაგალითად უცხოური კლინიკის კონსულტაციისა, კანონის ვადას არ ცვლის, მაგრამ კლინიკას აჩვენებს, რატომ არის საქმე სასწრაფო.
ჩააბარეთ ისე, რომ თარიღი დარჩეს
წერილი ორ ეგზემპლარად მიიტანეთ და მეორეზე რეგისტრაციის ნომერი და თარიღი მოაწერინეთ, ან ოფიციალურ ელფოსტაზე გაგზავნეთ და მიღების დადასტურება შეინახეთ. 10 სამუშაო დღე სწორედ ამ თარიღიდან ითვლება.
რა შეცდომები აყოვნებს ასლის მიღებას?
- ზეპირი თხოვნა. რეგისტრატურაში ნათქვამ თხოვნას თარიღი არ აქვს და მის საფუძველზე ვერც ვადის დარღვევას დაამტკიცებთ.
- ნათესავი თანხმობის გარეშე. ზრდასრული პაციენტის ჩანაწერს ოჯახის წევრი მისი თანხმობით იღებს; თანხმობის გარეშე კლინიკა უარს იტყვის და ეს უარი კანონიერი იქნება.
- შეუსაბამო მონაცემები. პაციენტის სახელი, გვარი ან დაბადების თარიღი პირადობისგან განსხვავებულად დაწერილი კლინიკას დამატებით გადამოწმებას აიძულებს.
- მხოლოდ დასკვნის მოთხოვნა. კვლევის დასკვნა და თავად გამოსახულებები სხვადასხვა რამეა; თუ გამოსახულებები ცალკე არ ჩაწერეთ, ხშირად მხოლოდ დასკვნას მიიღებთ.
- შემოწმების გარეშე წასვლა. მიღებისთანავე დაითვალეთ, ყველა ჩამოთვლილი დოკუმენტი ადგილზეა თუ არა, იკითხება თუ არა ბეჭედი და იხსნება თუ არა ციფრული მატარებელი.
რა ვქნათ, თუ კლინიკა არ პასუხობს ან უარს ამბობს?
პირველი ნაბიჯი განმეორებითი წერილია: მიუთითეთ პირველი მოთხოვნის თარიღი და რეგისტრაციის ნომერი, გაიხსენეთ 10-სამუშაოდღიანი ვადა და მოითხოვეთ ასლები ან წერილობითი, დასაბუთებული უარი. ხშირად ეს საკმარისია, რადგან დაყოვნების მიზეზი არქივის ორგანიზებაა და არა უარის სურვილი.
თუ პასუხი მაინც არ არის ან უარი დაუსაბუთებელია, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონის 22-ე მუხლი სამ გზას ასახელებს: სახელმწიფო აუდიტის სამსახური, რომელსაც 2025 წლის დეკემბრის ცვლილებით მონაცემთა დაცვის ზედამხედველობა გადაეცა, სასამართლო ან ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო, თუ კლინიკა საჯარო დაწესებულებაა. საჩივარს ურთავთ პირველ და განმეორებით წერილს, მათი ჩაბარების დასტურს და კლინიკის პასუხს, თუ ასეთი არსებობს. თუ ჩანაწერი სამედიცინო დავისთვის გჭირდებათ, ნაბიჯების თანმიმდევრობა იურისტთან შეათანხმეთ: პაციენტის უფლებების და სამედიცინო დავების სერვისები ამ ეტაპს ფარავს.
როცა ასლები უკვე ხელშია და უცხოეთში მიდის, ეპიკრიზისა და დასკვნების თარგმანის პირობებს ეპიკრიზის თარგმანის გვერდზე ნახავთ, ფასს კი თარგმანის კალკულატორით წინასწარ დაითვლით. საზღვარგარეთ მკურნალობის მთელი პაკეტი დოკუმენტების ჩეკლისტშია თავმოყრილი.
ხშირად დასმული კითხვები მოთხოვნის წერილზე
შეუძლია კლინიკას ასლისთვის ფული მომთხოვოს?
პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონის მე-14 მუხლით, მონაცემთა ასლები ზოგადი წესით უსასყიდლოდ გაიცემა. გამონაკლისია ორი შემთხვევა: როცა საფასური კანონით არის დადგენილი, ან როცა კლინიკა გონივრულ საფასურს აწესებს იმის გამო, რომ ასლს მონაცემის შენახვის ფორმისგან განსხვავებული ფორმით ითხოვთ ან მოთხოვნა ხშირად მეორდება. ასეთი საფასური ფაქტობრივად დახარჯულ რესურსს არ უნდა აღემატებოდეს და მისი გონივრულობის მტკიცება კლინიკას ევალება. ამიტომ ნიმუში კლინიკას სთხოვს, საფასური და მისი საფუძველი წინასწარ გაცნობოთ.
რამდენ დღეში უნდა მივიღო ასლები?
პაციენტის უფლებების კანონი ვადას არ ასახელებს. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონი კი ადგენს, რომ მონაცემთა სუბიექტი ასლებს მოთხოვნიდან არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა იღებს, თუ კანონით სხვა ვადა არ არის დადგენილი. განსაკუთრებულ შემთხვევაში და დასაბუთებით ვადა კიდევ არაუმეტეს 10 სამუშაო დღით შეიძლება გაგრძელდეს, რის შესახებაც დაუყოვნებლივ უნდა გაცნობონ. ვადა მოთხოვნის ჩაბარებიდან ითვლება, ამიტომ რეგისტრაციის ნომერი და თარიღი აუცილებლად შეინახეთ. ძველი ან არქივში გადაცემული ჩანაწერის მოძიებას პრაქტიკაში მეტი დრო შეიძლება დასჭირდეს.
ბავშვის ჩანაწერს ვითხოვ. რა დავურთო?
მცირეწლოვანი პაციენტის შემთხვევაში კანონი ჩანაწერის გაცნობისა და ასლის მიღების უფლებას ნათესავსა და კანონიერ წარმომადგენელს ანიჭებს. მშობელი ნიმუშში სტატუსად „მცირეწლოვანი პაციენტის მშობელი“ მიუთითებს და დაურთავს ბავშვის დაბადების მოწმობის ასლს, საიდანაც ნათესაური კავშირი ჩანს, და საკუთარი პირადობის ასლს. თუ ბავშვის კანონიერი წარმომადგენელი სხვა პირია, მაგალითად მეურვე, დაურთეთ ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი. თუ ჩანაწერი საზღვარგარეთ მიდის, დაბადების მოწმობის თარგმანიც შეიძლება დაგჭირდეთ, ამიტომ ეს წინასწარ დააზუსტეთ.
პაციენტის თანხმობა ნოტარიულად უნდა დავამოწმო?
კანონი თანხმობის ფორმას არ აკონკრეტებს და მოთხოვნას წერილობით ფორმას უწესებს. ბევრი კლინიკა იღებს პაციენტის ხელმოწერილ თანხმობას, განსაკუთრებით თუ პაციენტი იმავე კლინიკაშია და თანამშრომელს მისი ნების გადამოწმება ადგილზე შეუძლია. სხვები ნოტარიულ მინდობილობას ითხოვენ, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პაციენტი სხვა ქალაქში ან ქვეყანაშია. ამიტომ წესი წინასწარ ჰკითხეთ კლინიკის კანცელარიას. თუ დრო მწირია, ნოტარიული მინდობილობა უსაფრთხო არჩევანია, რადგან მას ყველა დაწესებულება იღებს. თანხმობაში დოკუმენტების ჩამონათვალი ან პერიოდი და მოქმედების ვადა ყოველთვის მიუთითეთ.
ჩანაწერში შეცდომა ვიპოვე. იგივე წერილით შემიძლია შესწორება მოვითხოვო?
ჯობს, შესწორება ცალკე წერილით მოითხოვოთ, რომ ასლების გაცემა ამ საკითხზე დავამ არ შეაფერხოს. პაციენტის უფლებების კანონით, ჩანაწერში ინახება როგორც შესწორებამდე არსებული, ისე ახალი ინფორმაცია, ანუ ძველი ჩანაწერი არ იშლება. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონით, შესწორებაზე პასუხი მოთხოვნიდან 10 სამუშაო დღეში უნდა მიიღოთ: ან მონაცემი შესწორდება, ან უარის საფუძველს და გასაჩივრების წესს გაცნობებენ. დიაგნოზთან უთანხმოება შესწორების საგანი არ არის; ეს სამედიცინო შეფასებაა და მისთვის სწორი გზა მეორე აზრია.
წყაროები და ოფიციალური გვერდები
- საქართველოს კანონი „პაციენტის უფლებების შესახებ“, მუხლი 17: matsne.gov.ge/ka/document/view/16978 (ნანახია 2026-10-12)
- საქართველოს კანონი „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ (2023 წლის 14 ივნისი, №3144), მუხლები 14, 15, 21, 22: matsne.gov.ge/ka/document/view/5827307 (ნანახია 2026-10-12)